Po raz kolejny wydłużono termin przewidziany w art. 226a ustawy o odpadach. Dla przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów to istotna zmiana, ponieważ może decydować o zachowaniu ciągłości działalności mimo upływu terminu obowiązywania dotychczasowego zezwolenia. Nie oznacza to jednak, że przygotowanie dokumentacji można odkładać. Wyjaśniamy, co dokładnie się zmieniło, kogo dotyczą nowe przepisy i o jakich warunkach trzeba pamiętać.
Ciągłość działalności dla podmiotów zbierających lub przetwarzających odpady
Dla przedsiębiorców działających w obszarze gospodarowania odpadami – art. 226a ust.1 ustawy o odpadach ma bardzo praktyczne znaczenie. To właśnie ten przepis pozwala, w określonych przypadkach, zachować ciągłość prowadzenia działalności w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów, także po upływie terminu obowiązywania dotychczasowego zezwolenia. Co istotne termin wskazany w art. 226a ust. 1 został ostatnio ponownie przedłużony.
Ustawą z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw – przedłużono termin obowiązywania zezwoleń na zbieranie lub zezwoleń na przetwarzanie odpadów do 31 grudnia 2026 r., jednak pod warunkiem, że posiadacz odpadów w terminie nie później niż trzy miesiące przed upływem okresu obowiązywania aktualnej decyzji złoży wniosek o wydanie nowego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów.
W praktyce oznacza to, że ustawodawca zdecydował się dać organom i przedsiębiorcom kolejny rok na dokończenie postępowań administracyjnych w zakresie zezwoleń odpadowych. To dobra wiadomość dla podmiotów, których decyzje odpadowe wygasają, a postępowania w sprawie wydania nowych zezwoleń nadal się toczą.
Dlaczego ten przepis jest tak ważny?
W praktyce art. 226a pełni funkcję swoistego zabezpieczenia ciągłości działalności w sytuacji, gdy organ nie zdąży zakończyć sprawy przed upływem terminu obowiązywania dotychczasowego zezwolenia. Warunkiem jest jednak dochowanie ustawowego terminu, czyli złożenie wniosku o nowe zezwolenie nie później niż 3 miesiące przed wygaśnięciem dotychczasowej decyzji.
Samo przedłużenie terminu nie rozwiązuje jednak problemu, który od lat pozostaje jedną z największych bolączek branży odpadowej, czyli przewlekłości postępowań administracyjnych. Trudno oczekiwać, że w ciągu kolejnych 12 miesięcy sytuacja ulegnie nagłej poprawie. Warto tutaj wspomnieć, że obecnie obowiązujący termin to kolejna „przedłużka” zastosowana przed ustawodawcę.
Skąd wynika problem z przewlekłością postępowań?
Postępowania dotyczące uzyskania zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów znacząco wydłużyły się po wejściu w życie zmian wprowadzonych ustawą z 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw. Nowelizacja ta nałożyła na posiadaczy odpadów prowadzących działalność w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów obowiązek dostosowania posiadanych decyzji do nowych wymagań, w szczególności dotyczących ochrony przeciwpożarowej oraz magazynowania odpadów. Wnioski w tym zakresie należało złożyć do właściwych organów, czyli marszałków województw albo starostów, najpóźniej do 5 marca 2020 r. Choć od tego czasu minęło już kilka lat, proces dostosowywania decyzji nadal nie został zakończony. Znaczna część spraw wszczętych w tym trybie wciąż pozostaje nierozpatrzona.
Co więcej, do tej puli niezamkniętych jeszcze spraw stale dochodzą kolejne postępowania. Chodzi już nie tylko o wnioski składane w celu dostosowania wcześniej uzyskanych decyzji, lecz również o nowe wnioski o wydanie zezwoleń na zbieranie lub przetwarzanie odpadów – zarówno składane przez przedsiębiorców planujących rozpoczęcie działalności, jak i przez podmioty, które chcą kontynuować ją w kolejnym okresie obowiązywania decyzji. Wymagania dotyczące wniosków o wydanie zezwoleń w zakresie gospodarowania odpadami stają się coraz bardziej rozbudowane i skomplikowane. Przekłada się to nie tylko na dłuższy czas przygotowania dokumentacji przez przedsiębiorców, lecz także na wydłużenie samego procedowania spraw przez organy ochrony środowiska.
Dodatkowym problemem pozostają przepisy, które nadal budzą liczne wątpliwości interpretacyjne i pozostawiają szerokie pole do sporów z organami. W konsekwencji już na etapie uzupełniania wniosków i udzielania odpowiedzi na wezwania dochodzi do dalszego wydłużania postępowań, często niezależnie od rzeczywistego stopnia skomplikowania danej sprawy.
To problem nie tylko dla działających firm, ale także dla nowych inwestycji
Warto przy tym podkreślić, że trudności z uzyskaniem decyzji odpadowych nie dotyczą wyłącznie już funkcjonujących zakładów, które muszą zadbać o ciągłość swoich uprawnień. Skomplikowane i długotrwałe procedury administracyjne stają się również istotną barierą dla nowych inwestycji. Dla potencjalnych inwestorów brak pewności co do czasu i warunków uzyskania niezbędnych decyzji administracyjnych może być skutecznym czynnikiem zniechęcającym do podejmowania działalności w Polsce.
W świetle powyższego, przedłużenie terminu obowiązywania zezwoleń odpadowych jest konieczne i potrzebne. Bez tego wiele podmiotów mogłoby znaleźć się w sytuacji, w której nie mogą legalnie kontynuować działalności nie z powodu własnych zaniedbań. Kolejne wydłużenia tego rodzaju przepisów mogą okazać się nie tyle wyjątkiem, co stałym elementem obowiązującego systemu.
Co to oznacza w praktyce?
Dla przedsiębiorców wniosek jest jeden: mimo kolejnego przedłużenia terminu obowiązywania decyzji odpadowych nie warto odkładać przygotowania dokumentacji na ostatnią chwilę. Wnioski o nowe zezwolenia nadal warto przygotowywać z odpowiednim wyprzedzeniem, bo tylko terminowe i dobrze opracowane dokumenty dają realną szansę na zachowanie ciągłości działalności.
Podsumowanie
Art. 226a ustawy o odpadach nadal pozostaje jednym z kluczowych przepisów dla przedsiębiorców prowadzących działalność w zakresie zbierania lub przetwarzania odpadów. Obecnie pozwala on utrzymać ważność dotychczasowych zezwoleń do 31 grudnia 2026 r., pod warunkiem terminowego złożenia wniosku o nowe zezwolenie. Nie jest to jednak rozwiązanie, które zwalnia z odpowiednio wczesnego przygotowania dokumentacji. Wręcz przeciwnie – w obecnych realiach administracyjnych odpowiednie wyprzedzenie pozostaje jednym z podstawowych warunków bezpieczeństwa prawnego działalności.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (tekst jedn.: Dz.U. z 2023 r. poz. 1587), w szczególności art. 226a ust. 1. https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20130000021/U/D20130021Lj.pdf
Ustawa z dnia 7 listopada 2025 r. o zmianie ustawy – Prawo ochrony środowiska oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2025 r. poz. 1812). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20250001812/O/D20251812.pdf
Ustawa z dnia 20 lipca 2018 r. o zmianie ustawy o odpadach oraz niektórych innych ustaw (Dz.U. z 2018 r. poz. 1592). https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20180001592/U/D20181592Lj.pdf
