Zespół Kancelarii Ekologicznej, w ramach Akademii Przemysłu i Środowiska, przygotował i przeprowadził bezpłatny webinar poświęcony praktycznym przygotowaniom do wejścia w życie systemu DIWASS oraz nowych zasad transgranicznego przemieszczania odpadów wynikających z rozporządzenia (UE) 2024/1157.

Wydarzenie odbyło się 14 maja 2026 r., a więc na tydzień przed datą rozpoczęcia stosowania nowych obowiązków. W spotkaniu na żywo uczestniczyło ponad 130 osób. Tak wysoka frekwencja potwierdziła, że przedsiębiorcy działający w obszarze transgranicznego przemieszczania odpadów potrzebowali praktycznego uporządkowania informacji tuż przed wejściem zmian w życie.

Webinar został przygotowany w oparciu o pytania, które pojawiały się podczas wcześniejszych spotkań, rozmów z przedsiębiorcami oraz wśród uczestników szkolenia dotyczącego DIWASS. Jego celem było nie tylko przedstawienie nowych obowiązków, lecz przede wszystkim wskazanie, jak firmy powinny przygotować organizację, dokumenty i uczestników procesu do działania po 21 maja 2026 r.

Prowadzącym spotkanie był mec. dr Marcin Kaźmierski, radca prawny i biegły sądowy ds. ochrony środowiska.

Tematyka i forma webinaru wynikały z momentu, w którym został przeprowadzony. System DIWASS był już bezpośrednio przed uruchomieniem, natomiast po stronie przedsiębiorców nadal pozostawało wiele praktycznych wątpliwości dotyczących sposobu działania systemu, załącznika VII, notyfikacji, roli przewoźników oraz gotowości kontrahentów.

Podczas spotkania odpowiadano na pytania, które przedsiębiorcy zadawali najczęściej w ostatnich tygodniach przed 21 maja 2026 r. Dotyczyły one m.in. tego, jak postępować z DIWASS i załącznikiem VII w okresie od 21 maja do 31 grudnia 2026 r., jak zabezpieczyć działania firmy, co sprawdzić przed wysyłką oraz na co zwrócić uwagę przy decyzji o korzystaniu z dokumentów papierowych albo elektronicznych.

Istotnym obszarem były również pytania o gotowość uczestników procesu: kto uruchamia sprawę, czy druga strona również musi być gotowa, co zrobić, gdy kontrahent nie ma dostępu do DIWASS oraz co się stanie, jeżeli nie wszyscy uczestnicy korzystają z systemu.

Ważnym zagadnieniem było pokazanie, że firmy powinny sprawdzić nie tylko własną rejestrację w DIWASS, ale również gotowość pozostałych uczestników procesu. Prowadzący podkreślał, że w systemie nie będzie można swobodnie dopisać podmiotu „z ręki”, ponieważ kontrahent, odbiorca albo transportujący muszą być możliwi do wyboru w systemie.

W tym kontekście szczególne znaczenie miało wyjaśnienie, że DIWASS nie zaczyna się od samego dokumentu, lecz od ustalenia ról, odpowiedzialności i możliwości wyboru właściwych podmiotów w systemie.

W webinarze omówiono także praktyczne zagadnienia związane z notyfikacją i transportem: jak ma wyglądać komunikacja z właściwymi organami, czy nadal trzeba będzie drukować papierowe dokumenty, czy po złożeniu notyfikacji można dodać kolejnego przewoźnika, czy przewoźnik musi działać w systemie oraz co zrobić, jeśli zmieni się pojazd albo kierowca. Dzięki temu spotkanie nie miało charakteru ogólnego omówienia zmian, lecz było odpowiedzią na konkretne problemy organizacyjne i operacyjne firm przygotowujących się do nowych obowiązków.

Webinar pokazał także, że przygotowanie do DIWASS wymaga uporządkowania wewnętrznego procesu w firmie. Obejmuje to m.in. pełnomocnictwa, role użytkowników, zakresy odpowiedzialności, obieg informacji między działem ochrony środowiska, logistyką, magazynem i osobami odpowiedzialnymi za kontakt z kontrahentami.

Webinar z 14 maja 2026 r. potwierdził, że bezpośrednio przed wejściem nowych obowiązków przedsiębiorcy potrzebowali nie tylko informacji o przepisach, ale przede wszystkim praktycznego przełożenia ich na codzienne procesy organizacyjne.

Spotkanie pozwoliło uporządkować najważniejsze obszary ryzyka związane z DIWASS: gotowość uczestników przemieszczenia, działanie na załączniku VII, przebieg notyfikacji, rolę przewoźników, komunikację z organami oraz dokumentowanie decyzji podejmowanych w okresie przejściowym.

Sposób podejścia do zagadnień omawianych podczas webinarium był przykładem działania Kancelarii Ekologicznej, polegającego na łączeniu wiedzy prawnej, doświadczenia w sprawach środowiskowych oraz praktycznego rozumienia procesów zachodzących u przedsiębiorców. Udział ponad 130 osób na żywo pokazał, że rynek potrzebuje eksperckiego wsparcia szczególnie wtedy, gdy nowe obowiązki formalnie wchodzą w życie, ale ich praktyczne stosowanie nadal budzi wiele pytań.

Spotkanie pokazało również, że DIWASS należy traktować jako element szerszej zmiany w transgranicznym przemieszczaniu odpadów. Zmiany, która wymaga od firm nie tylko znajomości przepisów, ale także uporządkowania odpowiedzialności, dokumentów i sposobu działania całej organizacji.

Klient z branży chemicznej zwrócił się do Kancelarii ze zleceniem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla przedsięwzięcia mogącego potencjalnie znacząco oddziaływać na środowisko polegającego na realizacji instalacji testowej do produkcji związków chemicznych nieorganicznych w celach badawczo-rozwojowych. Przedsięwzięcie dotyczyło instalacji służącej do wyrobu substancji przy zastosowaniu procesów chemicznych, realizowanej wyłącznie lub głównie w celu opracowania lub wypróbowania nowych metod albo nowych produktów. Istotne znaczenie miało prawidłowe zakwalifikowanie przedsięwzięcia jako instalacji testowej, ponieważ pozwalało to na jej prowadzenie przez okres nie dłuższy niż dwa lata bez konieczności uprzedniego uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

W ramach zlecenia konieczne było przeprowadzenie analizy stanu faktycznego i podstaw prawnych oraz przygotowanie wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach wraz z wymaganymi załącznikami. W toku postępowania dokumentacja była następnie uzupełniana zgodnie z wezwaniami organu.

Państwowe Gospodarstwo Wodne Wody Polskie oraz Państwowy Powiatowy Inspektor Sanitarny podczas weryfikacji przedłożonej dokumentacji nie stwierdzili konieczności przeprowadzenia oceny oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko. Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska uznał jednak, że dla przedsięwzięcia taka ocena jest wymagana. W związku z tym przygotowano raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko oraz kolejne uzupełnienia dotyczące m.in. charakterystyki przedsięwzięcia, ochrony powietrza, gospodarki odpadami i emisji hałasu.

Istotnym elementem realizacji projektu był również bieżący kontakt z organem prowadzącym sprawę oraz organami opiniującymi i uzgadniającymi.

Projekt zakończył się uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, a następnie zaświadczenia o jej ostateczności. Dla klienta oznaczało to możliwość legalnego prowadzenia instalacji testowej przez okres nie dłuższy niż dwa lata oraz uporządkowanie sytuacji formalnoprawnej przedsięwzięcia na etapie poprzedzającym dalszy rozwój inwestycji. Uzyskanie decyzji pozwoliło również ograniczyć ryzyka związane z błędną kwalifikacją przedsięwzięcia oraz przygotować się do kolejnych etapów obejmujących uzyskanie decyzji środowiskowej dla instalacji pełnowymiarowej oraz pozwolenia zintegrowanego.

Zespół Kancelarii Ekologicznej w ramach Akademii Przemysłu i Środowiska przygotował szkolenie online poświęcone systemowi DIWASS oraz zmianom w transgranicznym przemieszczaniu odpadów związanym z rozpoczęciem obowiązywania nowych zasad od 21 maja 2026 r. Program obejmuje 6 modułów tematycznych oraz 3 spotkania na żywo i został opracowany z myślą o podmiotach, które przewożą, organizują, zgłaszają lub przyjmują odpady i chcą lepiej przygotować swoją organizację do nowych obowiązków. Szkolenie prowadzi dr Marcin Kaźmierski.

Specyfika tego szkolenia wynika z podejścia, które łączy perspektywę prawną, praktyczną i organizacyjną. DIWASS nie został tu potraktowany jako samo narzędzie informatyczne, lecz jako element szerszej zmiany w sposobie prowadzenia spraw związanych z transgranicznym przemieszczaniem odpadów. Dla uczestnika oznacza to nie tylko lepsze zrozumienie nowych obowiązków, ale także uporządkowanie ról, dokumentów, odpowiedzialności i ryzyk, które pojawiają się w całym procesie.

Szkolenie obejmuje 6 modułów udostępnianych etapami oraz 3 webinary online i bonusy realizowane w trakcie programu.

Moduły szkolenia:

• Zasady transgranicznego przemieszczania odpadów – od czego zależy tryb postępowania i obowiązki uczestników
• Klasyfikacja odpadów – co decyduje o kwalifikacji odpadu i dlaczego ma to kluczowe znaczenie dla całej procedury
• Cyfrowy System Transportu Odpadów – DIWASS: kto działa w systemie, jakie wykonuje czynności i jak prawidłowo z niego korzystać
• DIWASS z perspektywy uczestników procesu – kto co widzi, co musi zrobić i od kogo zależy skuteczność działania w systemie
• Dowody, fakty i przekonywanie – jak udokumentować sprawę i przygotować się na weryfikację organów
• Legalne i nielegalne przemieszczanie odpadów – kiedy dochodzi do naruszeń i jakie są ich skutki
  Spotkania online dla osób biorących udział w szkoleniu:
• Webinar “praktyczne spojrzenie na zasady transgranicznego przemieszczania odpadów”
• Webinar “DIWASS, tuż przed startem systemu”
• Webinar “podsumowanie szkolenia, pytania uczestników i praktyczne wnioski”

Taki układ został oparty na logice ciągłego doskonalenia, tak aby uczestnik mógł najpierw uporządkować wiedzę, następnie wdrażać ją w praktyce, weryfikować pojawiające się trudności i na bieżąco korygować swoje działania. Dzięki temu szkolenie nie kończy się na omówieniu DIWASS, ale realnie wspiera przygotowanie do pracy w nowym systemie i pomaga rozwiązywać problemy związane z jego funkcjonowaniem.

Taki model pracy wynika z doświadczenia Kancelarii Ekologicznej w sprawach transgranicznego przemieszczania odpadów, która wspiera przedsiębiorców w kwalifikacji odpadu, przygotowaniu dokumentacji, analizie obowiązków i porządkowaniu procedur wewnętrznych, zarówno w sprawach opartych na zezwoleniach, jak i na dokumentach z załącznika VII. Dzięki doświadczeniu w postępowaniach związanych z legalnością międzynarodowego przemieszczania odpadów oraz w pracy z przedsiębiorcami i organami patrzymy na TPO szerzej niż tylko przez pryzmat samego przepisu. Dzięki temu szkolenie opiera się nie tylko na znajomości regulacji, ale także na praktyce ich stosowania.

W transgranicznym przemieszczaniu odpadów kluczowe znaczenie ma bowiem nie tylko znajomość przepisów, ale także umiejętność ich prawidłowego zastosowania w konkretnym przypadku. Błędy lub niewłaściwie dobrana procedura mogą prowadzić do problemów organizacyjnych, trudności w udokumentowaniu sprawy, komplikacji w trakcie transportu i zwiększonego ryzyka po stronie przedsiębiorcy. Dlatego szkolenie zostało zaprojektowane jako proces praktyczny i wdrożeniowy, który pomaga uczestnikom lepiej przygotować się do działania w nowych realiach.

Szkolenie „DIWASS i inne zmiany w transgranicznym przemieszczaniu odpadów od 21 maja 2026 r.” odpowiada na realną potrzebę uporządkowania wiedzy o nowych obowiązkach jeszcze przed rozpoczęciem obowiązywania systemu. Jego wartość polega nie tylko na omówieniu przepisów, lecz także na pokazaniu ich praktycznych konsekwencji dla przedsiębiorców i uczestników procesu.

Dzięki temu uczestnicy otrzymują nie tylko wiedzę o zmianach, ale przede wszystkim uporządkowaną perspektywę opartą na praktyce i rzeczywistych wyzwaniach związanych z TPO. To właśnie takie podejście – łączące wiedzę prawną, doświadczenie i spojrzenie na cały proces – nadaje temu szkoleniu jego rzeczywistą wartość.

Więcej informacji o szkoleniu o DIWASS:
https://przemyslisrodowisko.pl/szkolenia/diwass-i-inne-zmiany-w-transgranicznym-przemieszczaniu-odpadow

Klient z branży drzewnej zwrócił się do Kancelarii ze zleceniem ustalenia, czy w związku ze zbliżającym się upływem terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego możliwe jest wystąpienie o ustalenie kolejnego okresu jego obowiązywania, czy też konieczne będzie uzyskanie nowego pozwolenia wodnoprawnego wraz z wykonaniem operatu wodnoprawnego. Sprawa dotyczyła wprowadzania oczyszczonych ścieków przemysłowych z zakładu produkującego płyty drewnopochodne do urządzeń kanalizacyjnych należących do kanalizacji miejskiej.

Istotne znaczenie miało to, że w okresie obowiązywania dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego zaszła zmiana organizacyjno-techniczna polegająca na montażu dodatkowej wirówki podczyszczającej ścieki przemysłowe. Zmiana ta nie wpływała jednak na maksymalne ilości ścieków odprowadzanych do urządzeń kanalizacyjnych ani na konieczność zmiany dopuszczalnych wskaźników zanieczyszczeń określonych w obowiązującym pozwoleniu. Po przeprowadzeniu analizy stanu faktycznego oraz wykładni prawnej wystąpiono z wnioskiem o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.

W ramach zlecenia konieczne było przeprowadzenie analizy przepisów Prawa wodnego, treści dotychczasowego pozwolenia wodnoprawnego oraz operatu wodnoprawnego, a także ustalenie, czy zmiana techniczna w instalacji wyklucza możliwość kontynuowania obowiązywania pozwolenia w dotychczasowym trybie. Kluczowe było wykazanie, że montaż nowej wirówki nie powoduje zwiększenia ilości ścieków ani zmiany ich jakości w zakresie objętym decyzją.

Realizacja projektu obejmowała przygotowanie i złożenie wniosku wraz z wymaganymi załącznikami, a także bieżące gromadzenie informacji technicznych dotyczących nowego urządzenia oraz funkcjonowania gospodarki wodno-ściekowej na terenie zakładu. W toku postępowania Kancelaria pozostawała w stałym kontakcie z organem prowadzącym sprawę. Na wezwanie osoby prowadzącej postępowanie przekazano również umowę obejmującą odbiór ścieków przez właściciela urządzeń kanalizacyjnych.

Istotnym elementem sprawy było przyjęcie właściwej strategii działania. W pierwszej kolejności zdecydowano o wystąpieniu z wnioskiem o ustalenie kolejnego terminu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego, z założeniem, że dopiero w razie odmiennego stanowiska organu konieczne będzie wystąpienie o nowe pozwolenie wodnoprawne. Przyjęte podejście pozwoliło ograniczyć zakres wymaganej dokumentacji i uniknąć sporządzania nowego operatu wodnoprawnego.

Projekt zakończył się uzyskaniem decyzji Dyrektora Zarządu Zlewni Państwowego Gospodarstwa Wodnego Wody Polskie ustalającej kolejny termin obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Decyzja została wydana w listopadzie 2025 r., a następnie stała się ostateczna po 2 tygodniach od jej otrzymania przez pełnomocnika Wnioskodawcy. Pozwolenie będzie obowiązywało przez 4 lata od kiedy decyzja stała się ostateczna.

Dla klienta oznaczało to możliwość dalszego korzystania z posiadanego uprawnienia bez konieczności wszczynania pełnej procedury zmierzającej do uzyskania nowego pozwolenia wodnoprawnego. Rzetelna analiza stanu faktycznego i wymagań prawnych pozwoliła skrócić czas potrzebny do uzyskania decyzji, ograniczyć zakres prac oraz uniknąć konieczności sporządzania operatu wodnoprawnego i kompletowania dodatkowych załączników. Przyjęty sposób prowadzenia sprawy umożliwił sprawne przeprowadzenie postępowania i uporządkowanie sytuacji formalnoprawnej zakładu w zakresie wprowadzanie ścieków przemysłowych do kanalizacji miejskiej na kolejny okres obowiązywania pozwolenia.

Klient zwrócił się do Kancelarii Ekologicznej ze zleceniem dotyczącym zmiany pozwolenia zintegrowanego udzielonego dla instalacji do obróbki i przetwórstwa produktów spożywczych oraz instalacji oczyszczania ścieków. Zakres zmian obejmował aktualizację nazw wydziałów produkcyjnych przedstawionych w pozwoleniu zintegrowanym, a także likwidację linii produkcyjnych oraz montaż nowych, wymianę urządzeń odpylających kotłów wykorzystywanych do produkcji ciepła w postaci gorącej wody i pary wodnej na potrzeby socjalne i technologiczne oraz montaż nowych wentylatorów dachowych.

Zlecenie obejmowało opracowanie wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego. Przed zleceniem zmiany Klient otrzymał pisemne potwierdzenie od organu wydającego pozwolenie zintegrowane, że podjęte działania w instalacji nie stanowią istotnej zmiany instalacji. Zgodnie z definicją przedstawioną w art. 3 ust. 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647), jako istotną zmianę definiuje się taką zmianę sposobu funkcjonowania instalacji lub jej rozbudowę, która może powodować znaczące zwiększenie negatywnego oddziaływania na środowisko.

Ponadto, w ślad za art. 214 ust. 3 ustawy Prawo ochrony środowiska, zauważono, że w związku z wprowadzoną zmianą nie dochodzi do zwiększenia skali działalności wynikającej z tej zmiany, która sama w sobie kwalifikowałaby ją jako instalację, o której mowa w przepisach wydanych na podstawie art. 201 ust. 1 ustawy.

Zmiana pozwolenia zintegrowanego dotyczyła aktualizacji nazw wydziałów produkcyjnych, a także zmian w zakresie linii produkcyjnych instalacji do obróbki i przetwórstwa produktów spożywczych. Klient zlikwidował kilka linii produkcyjnych oraz zamontował nowe linie. Zgodnie z informacją od organu wydającego pozwolenie zintegrowane likwidacja przedmiotowych linii oraz montaż nowych, z uwagi na brak przewidywanego zwiększenia rocznej wielkości produkcji oraz bilansu surowców i paliw określonych w pozwoleniu zintegrowanym, nie stanowi znaczącego zwiększenia negatywnego oddziaływania na środowisko i nie ma charakteru zmiany istotnej. Organ wskazał ponadto, że działanie to nie wymaga zmiany warunków pozwolenia zintegrowanego. Jednak ze względu na chęć usystematyzowania stanu obecnego Klient postanowił zawrzeć przedmiotową zmianę w składanym przez Kancelarię wniosku.

We wniosku uwzględniono także zmiany dokonane w wyniku prac modernizacyjnych w zakresie wymiany urządzeń odpylających kotłów wykorzystywanych do produkcji ciepła w postaci gorącej wody i pary wodnej na potrzeby socjalne i technologiczne.

Klient zamontował dwa nowe wentylatory dachowe w pomieszczeniu akumulatorowni. Analogicznie jak w przypadku zmian w zakresie linii produkcyjnych organ uznał przedmiotowe działanie za zmianę nieistotną. Z uwagi na zamontowanie dwóch nowych wentylatorów, a tym samym dodanie dwóch emitorów w pomieszczeniu akumulatorowni, konieczne było dokonanie zmiany w zakresie emisji maksymalnej dla emitorów akumulatorowni. Zmianie nie uległa dopuszczalna roczna oraz godzinowa emisja kwasu siarkowego, jednak substancja jest odprowadzana większą liczbą emitorów.

Klient zaliczany jest do dużych przedsiębiorstw, zatem opłatę skarbową za zmianę pozwolenia zintegrowanego określono zgodnie z częścią III poz. 40 pkt 1 oraz poz. 46 pkt 1 załącznika do ustawy z dnia 16 listopada 2006 r. o opłacie skarbowej (Dz. U. z 2025 r. poz. 1154) i wyniosła ona 1005,50 zł.

Do wniosku dołączono wymagane załączniki, tj. dowód uiszczenia opłaty skarbowej za zmianę pozwolenia zintegrowanego, zaświadczenia o niekaralności, streszczenie w języku niespecjalistycznym oraz wyniki modelowania rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu wraz z informacją o aktualnym stanie jakości powietrza.

Na podstawie wniosku uzyskano decyzję o zmianie pozwolenia zintegrowanego we wnioskowanym zakresie, dzięki czemu pozwolenie zostało dostosowane do faktycznego stanu działalności prowadzonej przez Klienta.

Dzięki przeprowadzonej zmianie pozwolenia zintegrowanego Klient uzyskał dokument w pełni odzwierciedlający aktualny sposób funkcjonowania instalacji – zarówno w zakresie linii produkcyjnych, jak i emisji z akumulatorowni. Uporządkowanie stanu formalnoprawnego ogranicza ryzyko zarzutów naruszenia warunków pozwolenia w razie przyszłych kontroli oraz ułatwia planowanie kolejnych modernizacji bez obawy, że wprowadzone zmiany zostaną uznane za istotne i będą wymagały ponownego, pełnego postępowania w sprawie pozwolenia zintegrowanego.

Klient posiadał pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z zakładu; w decyzji określono dopuszczalne poziomy zużycia materiałów malarskich i lakierów, a także materiałów spawalniczych. W związku ze zwiększoną liczbą zamówień w porównaniu z poprzednimi latami, klient znacznie przekroczył dopuszczalne zużycie surowców. Konieczne było zwrócenie się do urzędu o zmianę decyzji.

W ramach zlecenia należało opracować wniosek o zmianę pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Wniosek nie był związany z wprowadzeniem istotnych zmian w instalacji, lecz jedynie z koniecznością dostosowania pozwolenia do stanu rzeczywistego. We wniosku zawarto opis zmian, które należało wprowadzić, oraz przedstawiono uzasadnienie dla ich wprowadzenia.

Wielkość emisji z instalacji była określona na podstawie maksymalnego zużycia surowców – w związku z tym, że zużycie to wymagało zwiększenia, należało ponownie obliczyć maksymalną wielkość emisji. W przypadku malarni wielkość emisji została określona na podstawie planowanego maksymalnego zużycia poszczególnych farb i rozcieńczalników – ustalono rodzaj i zawartość procentową substancji wchodzących w skład stosowanych materiałów. Wielkość emisji dla każdego z emitorów malarni obliczono jako iloczyn rocznego zużycia materiału malarskiego i wskaźnika emisji ustalonego na podstawie karty charakterystyki. Wielkość emisji ze spawania określono, wykorzystując dane dotyczące zużycia materiałów do spawania i czasu trwania procesu technologicznego.

W kolejnych krokach należało zwrócić się z wnioskiem o aktualne tło jakości powietrza oraz przeprowadzić modelowanie emisji zanieczyszczeń do powietrza w celu wykazania, że eksploatacja instalacji po zwiększeniu ilości zużywanych materiałów nie doprowadzi do przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń substancji w środowisku.

Pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza zostało zmienione – zwiększono dopuszczalne ilości zużywanych surowców oraz wielkości emisji zanieczyszczeń do powietrza. W tym przypadku klient zareagował szybko i od razu zwrócił się po pomoc do Kancelarii. Zmiana pozwolenia nastąpiła jeszcze w tym samym roku, w którym doszło do przekroczenia zużycia materiałów, w związku z czym klient nie będzie musiał martwić się sprawozdawczością.

Dzięki zmianie pozwolenia klient Kancelarii uzyskał decyzję, która odpowiada stanowi rzeczywistemu w zakresie poziomu produkcji i zużycia surowców w zakładzie. Ograniczyło to ryzyko zarzutów przekroczenia warunków pozwolenia oraz ewentualnych kar administracyjnych, a jednocześnie dało możliwość stabilnego planowania pracy instalacji i przyjmowania kolejnych zleceń bez obaw o naruszenie przepisów z zakresu ochrony środowiska.

Przedsiębiorca posiadał zezwolenie na zbieranie odpadów, jednakże termin jego obowiązywania dobiegał końca. Mając powyższe na uwadze, zwrócił się do Kancelarii Ekologicznej o opracowanie wniosku o wydanie nowego zezwolenia, w celu zachowania ciągłości obowiązywania decyzji. Zgodnie z art. 226a pkt 1 ustawy o odpadach „W okresie do dnia 31 grudnia 2025 r. zezwolenie na zbieranie odpadów lub zezwolenie na przetwarzanie odpadów nie wygasa ze względu na upływ czasu, na jaki zostało wydane, jeżeli posiadacz odpadów w terminie nie później niż trzy miesiące przed upływem tego czasu złoży wniosek o wydanie nowego zezwolenia na zbieranie odpadów lub zezwolenia na przetwarzanie odpadów”. W związku z tym należało pamiętać, że aby zachować ciągłość decyzji, wniosek należy złożyć do urzędu co najmniej trzy miesiące przed końcem obowiązywania dotychczasowego zezwolenia.

Najważniejszym elementem niniejszego przypadku było dochowanie terminu – złożenie wniosku co najmniej trzy miesiące przed końcem obowiązywania zezwolenia. Do urzędu należało złożyć wniosek zawierający wszystkie wymagane informacje, zgodnie z art. 42 ust. 1, ust. 3a i ust. 4b ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r., poz. 1587). Wniosek składał się z następujących rozdziałów: wskazanie podstawy prawnej, oznaczenie wnioskodawcy, opis prowadzonej działalności, możliwości techniczne i organizacyjne pozwalające należycie wykonywać działalność, pozostałe informacje wynikające z ustawy o odpadach oraz załączniki. Do wniosku należało obliczyć i przedstawić parametry miejsca magazynowania odpadów, z uwzględnieniem wymagań ochrony przeciwpożarowej i specyfiki odpadów. W niniejszym przypadku działalność klienta polega na zbieraniu jednego kodu odpadów, co znacznie ułatwiło wykonanie obliczeń. Na podstawie rodzaju magazynowanych odpadów i miejsca magazynowania ustalono kwotę zabezpieczenia roszczeń. Do opracowania dołączono aktualny operat przeciwpożarowy wraz z postanowieniem komendanta PSP, a także mapę przedstawiającą miejsca magazynowania odpadów, opracowaną przez zespół Kancelarii Ekologicznej.

Wniosek do urzędu wpłynął terminowo, dzięki czemu zezwolenie na zbieranie odpadów zachowało ciągłość. Z uwagi na duże obłożenie pracą urzędu postępowanie w sprawie wydania nowego zezwolenia trwało kilka miesięcy, jednak ostatecznie decyzja została wydana – klient uzyskał zezwolenie na zbieranie odpadów na kolejne 10 lat.

Dzięki terminowemu złożeniu kompletnego wniosku klient zachował ciągłość obowiązywania zezwolenia, uniknął ryzyka wstrzymania działalności oraz ewentualnych sankcji za prowadzenie zbierania odpadów bez wymaganego zezwolenia, a także zyskał stabilność formalnoprawną na kolejne lata planowania działalności.

Dodatkowo Kancelaria przejęła na siebie nadzór nad terminami procedowanego postępowania, dzięki czemu klient mógł skupić się na bieżącym prowadzeniu działalności, nie angażując nadmiernie własnych zasobów w procedurę administracyjną.

Zespół Kancelarii Ekologicznej przygotował i przeprowadził webinar poświęcony systemowi DIWASS oraz zmianom w transgranicznym przemieszczaniu odpadów wynikającym z rozporządzenia (UE) 2024/1157. Wydarzenie poprowadził dr Marcin Kaźmierski – radca prawny i biegły sądowy z zakresu ochrony środowiska. W webinarze, który odbył się 31 marca br., wzięło udział blisko 200 osób, co potwierdziło, jak duże znaczenie dla rynku mają dziś praktyczne informacje dotyczące nowych obowiązków i ryzyk związanych z TPO. Podczas spotkania podzieliliśmy się naszym doświadczeniem, pokazując uczestnikom nie tylko kierunek zmian, ale także ich realne konsekwencje dla firm.

Specyfika tego webinaru wynikała z podejścia, które od lat wyróżnia Kancelarię Ekologiczną: łączenia perspektywy prawnej, środowiskowej i operacyjnej. DIWASS został przedstawiony nie jako pojedyncze narzędzie informatyczne, lecz jako element szerszej zmiany w sposobie prowadzenia spraw związanych z międzynarodowym przemieszczaniem odpadów. To właśnie ten szerszy kontekst – obejmujący procedury, dokumenty, role uczestników, transport, kontrolę i zamknięcie procesu – stanowił oś wystąpienia.

Webinar poprowadził dr Marcin Kaźmierski, który w swojej praktyce łączy wiedzę prawną z doświadczeniem w sprawach z zakresu ochrony środowiska, kontroli oraz oceny legalności działań przedsiębiorców. Dzięki temu uczestnicy otrzymali nie tylko informacje o zmianach, które będą obowiązywać od 21 maja 2026 r., ale przede wszystkim uporządkowaną perspektywę opartą na praktyce i rzeczywistych wyzwaniach związanych z TPO.

W trakcie webinaru wskazaliśmy najważniejsze obszary ryzyka, które firmy powinny uwzględnić przed wejściem nowych obowiązków. Zwróciliśmy uwagę, że największe problemy nie zaczynają się w samym systemie, lecz na styku ludzi, dokumentów i transportu. Pokazaliśmy również, dlaczego fragmentaryczne wdrażanie DIWASS może prowadzić do chaosu organizacyjnego, błędów proceduralnych i zwiększonego ryzyka po stronie przedsiębiorcy.

Webinar, który odbył się 31 marca br., był przykładem tego, w jaki sposób Kancelaria Ekologiczna dzieli się wiedzą opartą na praktyce i wieloletnim doświadczeniu w obszarze ochrony środowiska. Blisko 200 uczestników to nie tylko wysoka frekwencja, ale również wyraźny sygnał, że rynek potrzebuje rzetelnego komentarza do zmian wpływających na codzienne funkcjonowanie firm. Naszym celem było pokazanie tych zmian szerzej – nie tylko przez pryzmat przepisów, lecz także przez pryzmat rzeczywistych procesów, odpowiedzialności i ryzyk, z którymi przedsiębiorcy mierzą się w praktyce.

To wydarzenie potwierdziło również, że dzielenie się ekspercką wiedzą ma realną wartość dla odbiorców, gdy opiera się na doświadczeniu zdobywanym w doradztwie, kontrolach, postępowaniach i bieżącej pracy z przedsiębiorcami. Właśnie taki sposób działania – łączący wiedzę prawną, środowiskową i praktyczne spojrzenie na proces – buduje zaufanie do marki Kancelarii Ekologicznej i wzmacnia jej pozycję jako partnera w obszarze najbardziej wymagających zagadnień środowiskowych.

Klient z branży gospodarki odpadami zwrócił się do Kancelarii Ekologicznej ze zleceniem uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla inwestycji polegającej na modernizacji zakładu recyklingu odpadów. Projekt obejmował szeroko zakrojoną modernizację funkcjonującego zakładu przetwarzania zużytego sprzętu elektrycznego i elektronicznego, w tym usprawnienie istniejących procesów oraz uruchomienie nowych elementów i instalacji. Uzyskanie decyzji środowiskowej było niezbędne dla dalszego rozwoju spółki i realizacji wszystkich planowanych elementów inwestycji.

Modernizacja zakładu – zakres przedsięwzięcia, które obejmowało zarówno modernizację prowadzonych obecnie procesów jak i realizację nowych procesów i nowych instalacji związanych z gospodarowaniem odpadami – a także samo postępowanie miały szczególnie złożony charakter. Już sam udział pięciu organów wymagał wielowątkowego prowadzenia sprawy, a skala i charakter planowanej inwestycji wpływały zarówno na czas trwania postępowania, jak i na liczbę oraz szczegółowość pytań kierowanych przez organy opiniujące. Dodatkowym utrudnieniem był fakt, że od momentu złożenia wniosku zakres inwestycji oraz jej charakter kilkukrotnie ewoluowały, co wymagało przygotowywania kolejnych wyjaśnień i uzupełnień.

W toku postępowania pojawiły się istotne trudności, w tym odmowa uzgodnienia warunków realizacji przedsięwzięcia przez Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska oraz negatywna opinia Marszałka Województwa Wielkopolskiego. W związku z obszernością wezwania oraz zmianami dotyczącymi inwestycji sporządzono nową, jednolitą wersję raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko. Konieczne było również wykonanie inwentaryzacji przyrodniczej oraz przygotowanie kolejnych wyjaśnień odnoszących się do zakresu inwestycji i dokumentacji.

O skuteczności działań zadecydowały zaangażowanie i elastyczność Zespołu Kancelarii Ekologicznej oraz przedstawicieli inwestora, a także stały kontakt z organami prowadzącymi sprawę. Dzięki temu możliwe było bieżące reagowanie na pojawiające się trudności, konsekwentne uzupełnianie dokumentacji oraz uzyskanie wszystkich wymaganych prawem opinii i uzgodnień.

Projekt zakończył się uzyskaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla modernizacji zakładu recyklingu odpadów. Po nieco ponad czterech latach od dnia złożenia wniosku udało się doprowadzić do wydania decyzji, której warunki były zgodne z wnioskiem oraz danymi przedstawionymi w raporcie i jego uzupełnieniach.

Dla Klienta oznaczało to możliwość realizacji wszystkich dziesięciu elementów planowanej inwestycji, a tym samym modernizacji zakładu i dalszego rozwoju spółki. Uzyskanie decyzji uporządkowało sytuację formalnoprawną przedsięwzięcia oraz stworzyło podstawę do ubiegania się o kolejne decyzje administracyjne niezbędne do realizacji inwestycji i stabilnego rozwoju zakładu. Sprawa pokazała również, że przy złożonych projektach środowiskowych kluczowe znaczenie mają elastyczność w prowadzeniu postępowania, stały kontakt z organami oraz konsekwentne reagowanie na zmieniający się stan sprawy.

Dzięki konsekwentnemu prowadzeniu sprawy przez Kancelarię Ekologiczną, mimo wieloletniego i wieloetapowego postępowania, ostateczna decyzja w pełni odzwierciedla założenia inwestora.

Klient zwrócił się do Kancelarii ze zleceniem opracowania zgłoszenia kotłowni gazowej, składającej się z kilku kotłów o łącznej mocy 8,1 MW.

Zgodnie z punktem 1 załącznika do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów z instalacji nie wymaga pozwolenia, instalacje energetyczne o nominalnej mocy cieplnej do 15 MW, opalane paliwem gazowym, nie należą do instalacji, z których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza wymaga pozwolenia, a wymagają zgłoszenia.

W ramach zlecenia należało opracować zgłoszenie, w którym zawarte zostały wymagane informacje, m.in. charakterystyka instalacji oraz określenie rodzaju i wielkości emisji do powietrza. Na podstawie maksymalnego rocznego zużycia paliwa oraz czasu pracy instalacji obliczono wielkość emisji. Do obliczeń zastosowano wskaźniki zanieczyszczeń z opracowania KOBiZE. Kolejnym krokiem było wykonanie modelowania emisji zanieczyszczeń do powietrza w celu sprawdzenia, czy instalacja doprowadzi do przekroczenia wartości dopuszczalnych stężeń substancji w środowisku.

Zgodnie z § 5 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów, standardy emisyjne określa się dla źródeł spalania paliw o nominalnej mocy cieplnej nie mniejszej niż 1 MW. W związku z tym kotły będące przedmiotem zgłoszenia podlegały standardom emisyjnym dla nowych średnich źródeł, które zostały określone w załączniku nr 5 do rozporządzenia, z zastrzeżeniem § 7 i § 8.

W celu wykazania dotrzymania wielkości emisji mniejszej niż wynikająca ze standardów emisyjnych, porównano maksymalne wielkości emisji dla każdego kotła ze standardem emisyjnym. Jednoznacznie wykazano, że wartości maksymalnych emisji są niższe od wartości standardów emisyjnych.

Kotłownia została skutecznie zgłoszona. Właściwe starostwo powiatowe wydało zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu. W kolejnym kroku starosta ustalił z urzędu wymagania w zakresie ochrony środowiska (tzw. decyzja eksploatacyjna) na podstawie art. 154 ust. 1a i ust. 2 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska.

Dla klienta dokonanie zgłoszenia oraz uzyskanie decyzji eksploatacyjnej oznaczało uporządkowanie sytuacji formalnoprawnej kotłowni na etapie jej planowania, ograniczenie ryzyka sankcji administracyjnych związanych z ewentualnymi nieprawidłowościami w zakresie emisji do powietrza oraz możliwość bezpiecznego planowania dalszej pracy instalacji i przyszłych inwestycji w źródła ciepła.

Klient – Miejski Zakład Energetyki Cieplnej – zwrócił się do Kancelarii Ekologicznej ze zleceniem opracowania operatu wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu. Operat ten stanowi załącznik formalny do wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego.

Zgodnie z art. 389 pkt 2 ustawy Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960) wprowadzanie ścieków przemysłowych zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu stanowi przypadek, w którym wymagane jest uzyskanie pozwolenia wodnoprawnego.

Zakład posiadał już uprzednio pozwolenie wodnoprawne na wprowadzanie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu, jednak decyzja ta wygasła z upływem terminu jej obowiązywania, w związku z czym zaszła konieczność sporządzenia nowego operatu wodnoprawnego i złożenia wniosku o wydanie nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Operat wodnoprawny na odprowadzanie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych został opracowany zgodnie z art. 409 ustawy – Prawo wodne (Dz. U. z 2025 r. poz. 960).

Miejski Zakład Energetyki Cieplnej to przedsiębiorstwo energetyczne, które prowadzi działalność w zakresie wytwarzania, przesyłania i dystrybucji ciepła. Ścieki przemysłowe powstają w związku z prowadzoną działalnością w jednej kotłowni Zakładu, w szczególności podczas płukania odmulaczy, odwodnień i odpowietrzeń kotłów wodnych, podczas zrzutów awaryjnych z rurociągów technologicznych oraz w procesie odwróconej osmozy. Ścieki przemysłowe z terenu Zakładu odprowadzane są dwoma przyłączami. Wielkość zrzutu ścieków została określona na podstawie uprzednio obowiązującego pozwolenia. Istotnym elementem było określenie stanu i składu odprowadzanych ścieków. Skład odprowadzanych ścieków określono na podstawie aktualnych wyników badań, które dołączono w formie załącznika do operatu. Ponadto do operatu wodnoprawnego dołączono załącznik graficzny w postaci mapy przedstawiającej plan urządzeń wodnych wraz z zasięgiem oddziaływania zamierzonego korzystania z wód oraz schemat technologiczny kotłowni.

Organ właściwy wydał decyzję udzielającą zleceniodawcy nowego pozwolenia wodnoprawnego na wprowadzanie ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu, na warunkach określonych w decyzji.

Dzięki temu Miejski Zakład Energetyki Cieplnej ma w pełni uregulowaną sytuację formalnoprawną w zakresie odprowadzania ścieków przemysłowych z kotłowni do urządzeń kanalizacyjnych innego podmiotu. Zapewnia to ciągłość odprowadzania ścieków bez ryzyka kwestionowania legalności zrzutu, ułatwia współpracę z właścicielem sieci kanalizacyjnej oraz ogranicza ryzyko sankcji administracyjnych związanych z naruszeniem przepisów Prawa wodnego.

W IV kwartale 2024 roku zespół Kancelarii Ekologicznej pochylił się nad sprawą dotyczącą wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów. Wytwarzanie odpadów obejmuje zakres odpadów wytwarzanych w instalacjach na terenie zakładu oraz w wyniku innych działań, z wyłączeniem odpadów wytwarzanych w instalacjach wymienionych w załączniku do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz. U. poz. 1169). Przetwarzanie odpadów prowadzone jest w związku z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2023 r. poz. 1587) i polega na przetwarzaniu odpadów poza instalacjami w procesie R5 – recykling lub odzysk innych materiałów organicznych (w tym przygotowanie do ponownego użycia, recykling nieorganicznych materiałów budowlanych, odzysk materiałów nieorganicznych polegający na pracach ziemnych i usuwanie substancji powodujących ryzyko z wydobytych mas gleby i ziemi prowadzące do ich odzysku). Przetwarzanie odpadów polega na utwardzaniu terenów na obszarze zakładu.

Uprzednio wnioskowany zakres był uwzględniony w pozwoleniu zintegrowanym wydanym przez Marszałka Województwa, jednak prowadzący instalację postanowił wyłączyć instalacje niestanowiące instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości z pozwolenia zintegrowanego do odrębnych pozwoleń sektorowych.

Wniosek o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów poza instalacjami w procesie R5 został złożony do Marszałka Województwa.

Marszałek Województwa, powołując się na art. 45 ust. 7 ustawy o odpadach, który wskazuje, że „pozwolenie na wytwarzanie odpadów, o którym mowa w ust. 6, wydaje organ właściwy do wydania zezwolenia na przetwarzanie odpadów”, uznał, że organem właściwym do wydania wnioskowanej decyzji jest Starosta Powiatowy i przekazał wniosek organowi właściwemu do wydania decyzji na podstawie art. 65 § 1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2025 r. poz. 1691).

Starosta Powiatowy, po przeanalizowaniu zakresu wniosku oraz pozwolenia zintegrowanego, w którym uprzednio były uwzględnione warunki wytwarzania odpadów z instalacji niestanowiących instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości oraz przetwarzanie odpadów poza instalacjami w procesie R5, zwrócił się do Naczelnego Sądu Administracyjnego o rozstrzygnięcie negatywnego sporu kompetencyjnego między Starostą Powiatowym a Marszałkiem Województwa w sprawie rozpatrzenia wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów. Starosta Powiatowy w piśmie do Naczelnego Sądu Administracyjnego podkreślił, że właściwość organu do wydania decyzji zezwalającej na zbieranie odpadów lub zezwolenia na prowadzenie przetwarzania odpadów wynika z art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach, gdzie wymienione są przypadki, w których organem właściwym jest marszałek województwa, natomiast w pozostałych sprawach właściwy jest starosta.

Marszałek Województwa jest organem właściwym do wydania decyzji w następujących przypadkach:

a) dla przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko w rozumieniu ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko,

b) dla odpadów innych niż niebezpieczne poddawanych odzyskowi w procesie odzysku polegającym na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych, jeżeli ilość umieszczanych w wyrobisku lub zapadlisku odpadów jest nie mniejsza niż 10 Mg na dobę lub całkowita pojemność wyrobiska lub zapadliska jest nie mniejsza niż 25 000 Mg,

c) dla instalacji komunalnych,

d) do wydania zezwolenia na zbieranie odpadów, w przypadku gdy maksymalna łączna masa wszystkich rodzajów odpadów magazynowanych w okresie roku przekracza 3000 Mg.

Starosta Powiatowy uargumentował stanowisko, iż Marszałek Województwa jest organem właściwym do wydania decyzji, stwierdzając, iż zgodnie z wnioskiem odpady będą przetwarzane w ilości nie mniejszej niż 10 ton na dobę i tym samym taka działalność zaliczana jest do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko na podstawie § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz. U. poz. 1839).

W opinii Marszałka Województwa prowadzenie przez zakład przetwarzania odpadów w procesie odzysku pozainstalacyjnego, stosownie do art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 11 maja 2015 r. w sprawie odzysku odpadów poza instalacjami i urządzeniami (Dz. U. poz. 796), nie jest przedsięwzięciem, o którym mowa w § 2 ust. 1 pkt 47 rozporządzenia w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, gdyż proces odzysku R5, polegający na utwardzaniu terenu, nie stanowi instalacji, co jednoznacznie wyklucza przedmiotową działalność spod ww. przedsięwzięcia. Marszałek Województwa zauważył także, że w przedmiotowej sprawie nie dochodzi również do wypełniania terenów niekorzystnie przekształconych odpadami, co oznacza, że przetwarzanie odpadów nie mieści się w zamkniętym katalogu przedsięwzięć, o których mowa w art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. a–d ustawy o odpadach.

Po rozpatrzeniu akt sprawy Naczelny Sąd Administracyjny dnia 7 października 2025 r., sygnatura akt: III OW 50/25, wydał postanowienie, w którym wskazał Starostę Powiatowego jako organ właściwy w sprawie.

W uzasadnieniu rozstrzygnięcia Naczelny Sąd Administracyjny wskazał, iż właściwość organów w zakresie zezwolenia na zbieranie i prowadzenie przetwarzania odpadów została uregulowana w art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach, a przedmiotowe przepisy znajdują zastosowanie również w odniesieniu do pozwoleń na wytwarzanie odpadów, co wynika z art. 45 ust. 7 ustawy o odpadach.

Naczelny Sąd Administracyjny potwierdził stwierdzenie Marszałka Województwa, iż działalność objęta wnioskiem nie zalicza się do przedsięwzięć mogących zawsze znacząco oddziaływać na środowisko. Wskazał, że „w omawianej sprawie ilość przetwarzanych odpadów w okresie roku lub na dobę pozostaje irrelewantna z punktu widzenia określenia organu właściwego do rozpatrzenia wniosku”. Ponadto Naczelny Sąd Administracyjny przyznał rację Marszałkowi w zakresie faktu, iż przetwarzanie odpadów w procesie R5, polegające na utwardzaniu terenu, nie jest instalacją oraz stanowi działalność prowadzoną poza instalacjami, co wynika z art. 30 ust. 2 pkt 2 ustawy o odpadach. Zatem w przedmiotowej sytuacji organem właściwym do wydania decyzji mógłby być Marszałek Województwa jedynie w przypadku wskazanym w art. 41 ust. 3 pkt 1 lit. b ustawy o odpadach, jednak zarówno Marszałek Województwa, jak i Naczelny Sąd Administracyjny uznali, że działalność objęta wnioskiem nie wpisuje się w proces odzysku polegający na wypełnianiu terenów niekorzystnie przekształconych.

Naczelny Sąd Administracyjny stwierdził, że wbrew stanowisku Starosty Powiatowego pojęcie wypełniania terenów niekorzystnie przekształconych nie jest równoznaczne z utwardzaniem powierzchni terenów, ponieważ jako tereny niekorzystnie przekształcone należy definiować tereny takie jak zapadliska, nieeksploatowane wyrobiska lub wyeksploatowane części tych wyrobisk.

Z uwagi na powyższe Naczelny Sąd Administracyjny wskazał Starostę Powiatowego jako organ właściwy do wydania decyzji.

Postanowienie Naczelnego Sądu Administracyjnego potwierdza, że przepisy dotyczące właściwości organów w zakresie zezwoleń na przetwarzanie odpadów znajdują odpowiednie zastosowanie także do pozwoleń na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania odpadów. Wskazuje również, że prawidłowa kwalifikacja procesu odzysku ma kluczowe znaczenie dla ustalenia organu właściwego do wydania decyzji. Przetwarzanie odpadów w procesie R5, prowadzone poza instalacjami, nie może być utożsamiane z funkcjonowaniem instalacji w rozumieniu przepisów środowiskowych oraz w znacznej części przypadków także z wypełnianiem terenów niekorzystnie przekształconych. Tym samym nie spełnia przesłanek do objęcia właściwością marszałka województwa na podstawie art. 41 ust. 3 ustawy o odpadach. Rozstrzygnięcie NSA stanowi istotną wskazówkę interpretacyjną dla organów administracji i podmiotów planujących podobne przedsięwzięcia.

Dla klienta rozstrzygnięcie Naczelnego Sądu Administracyjnego oznaczało przede wszystkim usunięcie wątpliwości co do właściwości organu oraz potwierdzenie prawidłowej ścieżki postępowania w sprawach dotyczących pozwoleń na wytwarzanie odpadów z uwzględnieniem przetwarzania w procesie R5. Zapewniło to bezpieczeństwo formalnoprawne dalszego procedowania wniosku, ograniczyło ryzyko podważania przyszłej decyzji z przyczyn proceduralnych oraz ułatwiło planowanie kolejnych działań inwestycyjnych w zakładzie.

Klient, prowadzący działalność w branży przetwórstwa drewna i eksploatujący duży zakład przemysłowy, zwrócił się do Kancelarii Ekologicznej o wsparcie w uzyskaniu decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia związanego z modernizacją układu wytwarzania ciepła poprzez budowę układu kogeneracyjnego.

Przedmiotem przedsięwzięcia była nowa wytwornica ciepła o mocy poniżej 50 MW, z uwzględnieniem współspalania odpadów. Odpady, które miałyby zostać poddane współspalaniu, to głównie odpady w postaci paliwa alternatywnego. Przewidziane do współspalania paliwo alternatywne miało być wytwarzane przez wnioskodawcę z odpadów biomasowych, w głównej mierze powstających wskutek prowadzenia procesów produkcyjnych w zakładzie wnioskodawcy lub w zakładach o podobnym profilu działalności. Wytwarzanie paliwa alternatywnego z odpadów biomasowych polegać miało na ich rozdrabnianiu i mieszaniu.

Ze względu na to, że przedmiotowe przedsięwzięcie związane było z eksploatacją instalacji wymagającej pozwolenia zintegrowanego, konieczne było przeanalizowanie spełnienia wymagań odpowiednich konkluzji BAT.

Przedmiotowe przedsięwzięcie dotyczyło modernizacji układu wytwarzania ciepła poprzez budowę układu kogeneracyjnego o mocy poniżej 50 MW. Nowa wytwornica ciepła miała być zasilana paliwem biomasowym, z którym współspalane miały być odpady (paliwo alternatywne). Przewidziane do współspalania paliwo alternatywne miało być wytwarzane przez wnioskodawcę z odpadów biomasowych, w głównej mierze powstających wskutek prowadzenia procesów produkcyjnych w zakładzie wnioskodawcy lub w zakładach o podobnym profilu działalności. Wytwarzanie paliwa alternatywnego z odpadów biomasowych polegać miało na ich rozdrabnianiu i mieszaniu. Spaliny powstałe w wyniku pracy wytwornicy ciepła miały być wykorzystywane do suszenia włókien drzewnych w instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych znajdującej się na terenie tego samego zakładu.

W pierwszej kolejności, przed przystąpieniem do opracowywania raportu o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko, dokonano odpowiedniej kwalifikacji przedsięwzięcia.

Zgodnie z rozporządzeniem Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, przedmiotowe przedsięwzięcie zakwalifikowano jako:
• § 2 ust. 1 pkt 46 – instalację do przetwarzania, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odpadów innych niż niebezpieczne przy zastosowaniu procesów termicznego przekształcania odpadów, krakingu odpadów, fizykochemicznej obróbki odpadów (proces D9 unieszkodliwiania odpadów wymieniony w załączniku nr 2 do ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach), mającą wydajność nie mniejszą niż 100 t dziennie, z wyłączeniem instalacji do odzysku odpadów będących biomasą w rozumieniu § 2 pkt 1 rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów.
• § 2 ust. 1 pkt 47 – instalację do przetwarzania, w rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 21 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach, odpadów innych niż wymienione w pkt 41 i 46, w tym składowiska odpadów inne niż wymienione w pkt 41, mogące przyjmować odpady w ilości nie mniejszej niż 10 t na dobę lub o całkowitej pojemności nie mniejszej niż 25 000 t, z wyłączeniem instalacji do wytwarzania biogazu rolniczego w rozumieniu art. 2 pkt 2 ustawy z dnia 20 lutego 2015 r. o odnawialnych źródłach energii (Dz. U. z 2018 r. poz. 2389, z późn. zm.).
• § 3 ust. 1 pkt 37 – instalacje do naziemnego magazynowania:
c) substancji lub mieszanin, w rozumieniu odpowiednio art. 3 pkt 1 i 2 rozporządzenia nr 1907/2006, niebędących produktami spożywczymi
– inne niż wymienione w § 2 ust. 1 pkt 22, z wyłączeniem instalacji do magazynowania paliw wykorzystywanych na potrzeby gospodarstw domowych, zbiorników na gaz płynny o łącznej pojemności nie większej niż 10 m³ oraz zbiorników na olej o łącznej pojemności nie większej niż 3 m³, a także niezwiązanych z dystrybucją instalacji do magazynowania stałych surowców energetycznych.

Przedmiotowe przedsięwzięcie po realizacji, zgodnie z załącznikiem do rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości, zakwalifikowano jako:
• pkt 5 ppkt 2 lit. a – instalację w gospodarce odpadami do termicznego przekształcania odpadów innych niż niebezpieczne o zdolności przetwarzania ponad 3 tony na godzinę,
• pkt 5 ppkt 3 lit. b – instalację w gospodarce odpadami dla odpadów innych niż niebezpieczne, z wyłączeniem działań realizowanych podczas oczyszczania ścieków komunalnych, do odzysku lub kombinacji odzysku i unieszkodliwiania o zdolności przetwarzania ponad 75 ton na dobę z wykorzystaniem obróbki wstępnej odpadów przeznaczonych do termicznego przekształcenia.

Mając powyższe na względzie, eksploatacja instalacji będzie wymagać uzyskania pozwolenia zintegrowanego.

Zgodnie z art. 66 ust. 5 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko, jeżeli planowane przedsięwzięcie jest związane z użyciem instalacji objętej obowiązkiem uzyskania pozwolenia zintegrowanego, raport o oddziaływaniu przedsięwzięcia na środowisko powinien zawierać porównanie proponowanej techniki z najlepszymi dostępnymi technikami.

Autorzy raportu dokonali więc analizy przedmiotowego przedsięwzięcia pod kątem spełnienia najlepszych dostępnych technik określonych w konkluzjach BAT. Analizę przeprowadzono, biorąc pod uwagę decyzję wykonawczą Komisji (UE) 2018/1147 ustanawiającą konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) w odniesieniu do przetwarzania odpadów zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE.

Ze względu na to, że przedmiotowa instalacja stanowić miała współspalarnię odpadów, a nie spalarnię, oraz na to, że jej głównym celem miało być wytwarzanie dóbr materialnych (tj. zasilanie suszarni instalacji do produkcji płyt drewnopochodnych) i nie miał być spełniony żaden z poniższych warunków:
• spalane są wyłącznie odpady i są to odpady inne niż odpady określone w art. 3 pkt 31 lit. b dyrektywy 2010/75/UE (biomasa),
• ponad 40% nominalnej mocy cieplnej pochodzi ze spalania odpadów niebezpiecznych,
• spalane są zmieszane odpady komunalne,
uznano, iż nie będzie ona podlegać wymaganiom decyzji wykonawczej Komisji (UE) 2019/2010 z dnia 12 listopada 2019 r., ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE w odniesieniu do spalania odpadów.

W celu potwierdzenia powyższej tezy Kancelaria Ekologiczna wcześniej zwróciła się z odpowiednim zapytaniem do Departamentu Zarządzania Środowiskiem w Ministerstwie Klimatu i Środowiska, skąd otrzymała odpowiedź, iż instalacja, której dotyczy przedsięwzięcie, nie będzie objęta konkluzjami WI.

W związku z powyższym, dla przedmiotowej wytwornicy ciepła, stanowiącej współspalarnię odpadów, ze względu na brak zastosowania zapisów konkluzji BAT w odniesieniu do spalania odpadów, dopuszczalne wielkości emisyjne określono zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów. Ustalono standardy emisyjne zgodnie z załącznikami nr 7 i 8 do ww. rozporządzenia.

Dla przedmiotowego przedsięwzięcia uzyskano wnioskowaną decyzję o środowiskowych uwarunkowaniach realizacji przedsięwzięcia. Cały proces administracyjny, od złożenia wniosku o wydanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach do dnia wydania decyzji upłynął niecały rok, co w przypadku postępowań związanych z oceną oddziaływania przedsięwzięcia na środowisko stanowi naprawdę krótki czas. Dobre przygotowanie wnioskodawcy, a także wcześniejsze uzyskanie stanowiska Ministra Klimatu i Środowiska, bez wątpienia miały pozytywny wpływ na przebieg całego postępowania.
Dzięki uzyskanej decyzji klient może bezpiecznie z formalnoprawnego punktu widzenia zrealizować inwestycję, wykorzystując część odpadów jako paliwo. Przekłada się to na zwiększenie efektywności energetycznej zakładu oraz ograniczenie kosztów zagospodarowania odpadów.

Klient – przedsiębiorstwo energetyki cieplnej, wytwarzające ścieki przemysłowe i odprowadzające je do zewnętrznej sieci kanalizacyjnej – posiadał pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód, polegające na wprowadzaniu ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu. Z uwagi na zbliżający się upływ terminu obowiązywania tego pozwolenia zaistniała konieczność uzyskania decyzji ustalającej kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego.
Zadaniem Kancelarii Ekologicznej było przygotowanie kompletnego wniosku oraz takiej argumentacji, aby organ mógł skorzystać z trybu przewidzianego w art. 414 ust. 7 pkt 2 Prawa wodnego, bez potrzeby sporządzania nowego operatu wodnoprawnego.

Zgodnie z art. 414 ust. 7 pkt 2 ustawy – Prawo wodne, jeżeli informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie, pozostają aktualne, organ właściwy może ustalić kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. U Wnioskodawcy zaszły zmiany w zakresie m.in. mocy nominalnych i czasu pracy eksploatowanych kotłów oraz zamontowano nowe wodomierze, jednak zmiany te nie miały wpływu na ilość ani jakość ścieków przemysłowych odprowadzanych do kanalizacji.
Zespół Kancelarii Ekologicznej przeanalizował zatem aktualny sposób pracy instalacji, bilans zużycia wody i ilości wytworzonych ścieków, wyniki dostępnych badań laboratoryjnych oraz zapisy dotychczasowego pozwolenia i zawarte umowy na odprowadzanie ścieków do kanalizacji. Pozwoliło to wykazać, że mimo zmian eksploatacyjnych w przedsiębiorstwie parametry ścieków pozostają zgodne z warunkami określonymi w pozwoleniu wodnoprawnym.

W związku z powyższym możliwe było złożenie wniosku o ustalenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Do wniosku należało dołączyć obecnie obowiązujący operat wodnoprawny oraz oświadczenie, że zawarte w nim dane dotyczące parametrów jakościowych i ilościowych wytwarzanych ścieków przemysłowych, przyłącza kanalizacyjnego oraz warunków wprowadzania ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych zachowały aktualność i są zgodne ze stanem faktycznym. Kancelaria przygotowała treść tego oświadczenia oraz zestawienie danych, na które powołano się w toku postępowania.

Sprawa została sprawnie zakończona poprzez wydanie decyzji przedłużającej okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego o następne cztery lata. Zmiany w zakresie mocy nominalnych i godzin pracy kotłów oraz montaż nowych wodomierzy nie przełożyły się bowiem na zmianę ilości ani jakości wytwarzanych ścieków przemysłowych, dzięki czemu informacje zawarte w dotychczasowym operacie zachowały aktualność, a organ mógł wydać decyzję.
Dzięki wykorzystaniu procedury z art. 414 ust. 7 pkt 2 ustawy – Prawo wodne, Klient uniknął kosztów i czasu związanego z opracowaniem nowego operatu wodnoprawnego, a ciągłość formalnoprawna odprowadzania ścieków została zachowana bez ryzyka wstrzymania ich zrzutu.

Klient zwrócił się do Kancelarii ze zleceniem opracowania wniosku o wydanie pozwolenia wodnoprawnego na odprowadzanie ścieków przemysłowych do urządzeń kanalizacyjnych. Zakład posiadał już pozwolenie wodnoprawne na odprowadzanie ścieków przemysłowych, jednak nie obejmowało ono ścieków przemysłowych z procesów technologicznych, w związku z czym zaszła potrzeba zawnioskowanie o nowe pozwolenie.

Zgodnie z art. 409 ustawy Prawo wodne, do wniosku należało opracować operat wodnoprawny zawierający wszystkie wymagane informacje obejmujący odprowadzenie ścieków przemysłowych z terenu zakładu do istniejącej sieci kanalizacji sanitarnej. Ścieki przemysłowe w przedmiotowym zakładzie pochodzą z mycia posadzek oraz procesów technologicznych, po uprzednim oczyszczeniu ich w zakładowej oczyszczalni. Należało wykonać odpowiednie obliczenia wykazujące wielkość zrzutu ścieków: maksymalną w okresie roku, średnią dobową oraz maksymalną chwilową. Przykładowo, ścieki z mycia posadzek obliczono w następujący sposób. Zsumowano powierzchnię posadzek pomieszczeń, w których będzie ona myta i ustalono normatyw zużycia wody na 1m² posadzki. Obie wartości pomnożono przez siebie i w ten sposób otrzymano ilość ścieków powstałych w wyniku jednego mycia. Następnie przyjęto założenie, że posadzki będą myte 2 razy w miesiącu (24 razy w roku). Po pomnożeniu otrzymano ilość ścieków wytworzonych w ciągu roku. Poza tym należało określić stan i skład ścieków – dokładnie opisano, w jaki sposób powstają ścieki, a także przedstawiono wyniki badań laboratoryjnych. Do operatu dołączono również załączniki graficzne: mapę i schemat technologiczny.

Dla zakładu uzyskano nowe pozwolenie wodnoprawne, natomiast poprzednie zostało wygaszone. W ten sposób Klient ma uregulowaną sytuację formalno-prawną dotyczącą odprowadzania ścieków przemysłowych z terenu zakładu, zgodną ze stanem faktycznym.

Klient posiadał pozwolenie wodnoprawne na szczególne korzystanie z wód polegające na wprowadzaniu oczyszczonych ścieków przemysłowych, zawierających substancje szczególnie szkodliwe dla środowiska wodnego, do urządzeń kanalizacyjnych będących własnością innego podmiotu, jednak zbliżał się koniec terminu jego obowiązywania. Klient potrzebował nowego pozwolenia wodnoprawnego.

Zgodnie z art. 414 ust. 7 pkt 2 ustawy Prawo wodne, jeżeli informacje zawarte w operacie wodnoprawnym, na podstawie którego wydano dotychczasowe pozwolenie wodnoprawne, są aktualne, organ właściwy może ustalić, w drodze decyzji, kolejny okres obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego. Do wniosku należało dołączyć operat wodnoprawny, o którym mowa, a także oświadczenie, że zawarte w nim informacje zachowały aktualność.

Sprawa szybko zakończyła się wydaniem decyzji orzekającej udzielenie kolejnego okresu obowiązywania pozwolenia wodnoprawnego na kolejne 4 lata. Fakt, iż nie trzeba było opracowywać nowego operatu wodnoprawnego znacznie przyspieszył całą procedurę uzyskiwania pozwolenia.

Zespół Kancelarii Ekologicznej dostał zapytanie o opracowanie zgłoszenia uznania przedmiotu lub substancji za produkt uboczny. Produkt stanowiła folia stretch powstająca równolegle z celową produkcją zakładu, przede wszystkim podczas rozruchu linii po jej postoju. Produkt nie mógł być zaklasyfikowany jako wyrób gotowy, ponieważ nie spełniał określonych wymagań jakościowych – do tej pory uznawany był jako odpad.

Zakład zamierzał przekazywać produkt do regranulacji innemu podmiotowi, a następnie powstały granulat wykorzystać do ponownej produkcji folii.

Zgodnie z art. 10 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r. poz. 1587 z późn. zm.) przedmiot lub substancję powstające w wyniku procesu produkcyjnego, którego podstawowym celem nie jest ich produkcja, uznaje się za produkt uboczny niebędący odpadem, jeżeli łącznie są spełnione następujące warunki:

1) dalsze wykorzystywanie przedmiotu lub substancji jest pewne;

2) przedmiot lub substancja mogą być wykorzystywane bezpośrednio bez dalszego przetwarzania, innego niż normalna praktyka przemysłowa;

3) przedmiot lub substancja są produkowane jako integralna część procesu produkcyjnego;

4) przedmiot lub substancja spełniają wszystkie istotne wymagania, w tym prawne, w zakresie produktu, ochrony środowiska oraz życia i zdrowia ludzi, dla określonego wykorzystania danego przedmiotu lub danej substancji i wykorzystanie takie nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi;

5) przedmiot lub substancja spełniają szczegółowe warunki uznania danego przedmiotu lub danej substancji za produkt uboczny, jeżeli zostały one określone w przepisach prawa Unii Europejskiej albo w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 6 ustawy o odpadach.

W zgłoszeniu należało wykazać powyższe. Dalsze wykorzystanie przedmiotu zostało potwierdzone przez umowę z odbiorcą produktu. Wykorzystanie bezpośrednie bez dalszego przetwarzania innego niż normalna praktyka przemysłowa zostało uzasadnione szczegółowym opisem procesu, w ten sam sposób udowodniono również, iż przedmiot produkowany jest jako integralna część procesu produkcyjnego. Wykazano, że produkt nie doprowadzi do ogólnych negatywnych oddziaływań na środowisko, życie lub zdrowie ludzi poprzez przedstawione badania laboratoryjne. Dla przedmiotowego produktu w przepisach prawa Unii Europejskiej albo w przepisach wydanych na podstawie art. 11 ust. 6 ustawy o odpadach nie zostały określone szczegółowe warunki uznania produktu ubocznego, w związku z tym w tym przypadku punkt ten nie obowiązywał.

Ostatecznie klient uzyskał decyzję potwierdzającą spełnienie warunków uznania za produkt uboczny przedmiotu, w związku z czym może przekazywać folię stretch niespełniającą wymogów jakościowych dalej do odbiorcy jako produkt, a nie jako odpad. Znacznie ułatwia to współpracę firm.

Zespół Kancelarii Ekologicznej opracował dla swojego klienta wniosek o zmianę pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza z instalacji do produkcji materiałów budowlanych. Poprzednie pozwolenie zostało wydane w roku 2020, a od tego czasu na terenie zakładu doszło do kilku zmian, z czego wyniknęła konieczność wystąpienia z wnioskiem o dostosowanie zapisów obowiązującego pozwolenia do stanu faktycznego. Zmieniło się przeznaczenie i czas pracy niektórych silosów, kilka emitorów zostało usuniętych, jednak największą zmianę stanowiło uruchomienie nowej linii do produkcji materiałów budowlanych, co wiązało się z powstaniem nowych miejsc emisji zanieczyszczeń do powietrza. Dodatkowo klient wystosował prośbę o zmianę porządkową w decyzji, tzn. zmianę zapisów opisujących emitory i miejsca wprowadzania zanieczyszczeń do powietrza, które mogły wprowadzać w błąd. Emitory były pogrupowane w sposób nieczytelny, co mogłoby prowadzić do nieporozumień oraz złej interpretacji, szczególnie podczas ewentualnych kontroli.

Zakład uruchomił nową linię do produkcji materiałów budowlanych, co wiązało się z dodaniem do pozwolenia nowych emitorów, z których należało obliczyć przewidywaną emisję zanieczyszczeń do powietrza. Źródłem nowych emisji było napełnianie komór silosów magazynowych materiałów produkcyjnych. Godzinową wielkość emisji pyłu z danego emitora obliczono z zależności:

𝐸_ℎ=𝑐∙𝑉∙10⁻⁶

gdzie:

E_h – godzinowa wielkość emisji pyłu do powietrza z danego emitora [kg/h]

c – gwarantowane stężenie pyłu za odpylaczem [mg/m³]

V – strumień powietrza przepływającego przez odpylacz [Nm³/h]

Roczną wielkość emisji pyłu z danego emitora określono z zależności:

𝐸_𝑎=𝐸_ℎ∙𝑡∙10⁻³

gdzie:

E_a – roczna wielkość emisji pyłu do powietrza z danego emitora [Mg/rok]

t – czas emisji z danego emitora [h/rok]

W oparciu o wykonane obliczenia przeprowadzono modelowanie rozprzestrzeniania się zanieczyszczeń w powietrzu. Poziom tła zanieczyszczeń przyjęto na podstawie informacji otrzymanych na wniosek od właściwego Regionalnego Wydziału Monitoringu Środowiska. Wyniki przeprowadzonego modelowania, stanowiące załącznik do wniosku, pokazały, że eksploatacja instalacji po wprowadzonych zmianach nie będzie powodować przekroczenia wartości dopuszczalnych, mimo, że łączna roczna wielkość emisji zwiększy się. Aby wniosek był kompletny, należało do niego dołączyć również schemat technologiczny instalacji uwzględniający nową linię produkcyjną.

Zgodnie z prośbą klienta we wniosku wskazano również potrzebę zmiany zapisów dotyczących emitorów i miejsc wprowadzania emisji zanieczyszczeń do powietrza, w taki sposób, aby nie budziły one zastrzeżeń. Zasugerowano, by każdy z emitorów został opisany odrębnie.

W związku z powyższym, pozwolenie na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza zostało zmienione w taki sposób, że dostosowano je do stanu faktycznego. Dopuszczalna łączna wielkość emisji rocznej została zwiększona. Uwzględniona została nowa linia produkcyjna na terenie zakładu, a także wprowadzono pojedyncze zmiany dotyczące likwidacji lub zmiany przeznaczenia niektórych emitorów oraz ich czasu pracy. Dodatkowo zmieniono zapisy dotyczące emitorów w taki sposób, by każdy z nich był wyszczególniony w tabeli odrębnie, co sprawiło, że decyzja jest dużo bardziej czytelna, a ewentualne ryzyko nieporozumień i złej interpretacji zostało zminimalizowane.

W marcu 2025 r. zespół Kancelarii Ekologicznej przystąpił do prac nad przygotowaniem wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla instalacji do produkcji materiałów wybuchowych, eksploatowanej przez zakłady zbrojeniowe.

Instalacja, dla której wydane zostało pozwolenie zintegrowane stanowi w oparciu o pkt 4 ppkt 6 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 27 sierpnia 2014 r. w sprawie rodzajów instalacji mogących powodować znaczne zanieczyszczenie poszczególnych elementów przyrodniczych albo środowiska jako całości (Dz.U. poz. 1169) – instalację w przemyśle chemicznym do wytwarzania, przy zastosowaniu procesów chemicznych lub biologicznych materiałów wybuchowych.

Powodem do zmiany obowiązującego pozwolenia zintegrowanego było zwiększenie wydajności rocznej instalacji, bez dokonywania jakichkolwiek modernizacji czy dodatkowych inwestycji. W ocenie prowadzącego instalację, aktualna zdolność produkcyjna została podana przy uzyskiwaniu pozwolenia zintegrowanego w sposób szacunkowy (na podstawie szacunków produkcyjnych z 5-10 lat poprzedzających wniosek) i zakładała hipotetyczne zapotrzebowanie w następnych latach. W obecnej sytuacji geopolitycznej zaszła jednak konieczność, aby przedmiotowa instalacja eksploatowana była w jej maksymalnym obciążeniu.

W pierwszym kroku, przed przystąpieniem do opracowania wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego, zespół Kancelarii pochylił się nad zagadnieniem dotyczącym obowiązku posiadania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego zwiększenia wydajności instalacji.

Planowane przedsięwzięcie kwalifikowane jest zgodnie z §2 ust. 1 pkt 1 lit e oraz §2 ust. 2 pkt 1 rozporządzenia Rady Ministrów z dnia 10 września 2019 r. w sprawie przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko (Dz.U. poz. 1839) i stanowi przedsięwzięcie mogące zawsze znacząco oddziaływać na środowisko, dla którego wymagane jest uzyskanie decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach.

Podkreślenia wymaga fakt, iż przedmiotowa instalacja eksploatowana jest przez przedsiębiorstwo, którego głównym i nadrzędnym zadaniem jest obronność i bezpieczeństwo państwa. W związku z powyższym, w omawianym przypadku skorzystano z wyłączenia zawartego w art. 72 ust. 8 pkt 1 ustawy z dnia 3 października 2008 r. o udostępnianiu informacji o środowisku i jego ochronie, udziale społeczeństwa w ochronie środowiska oraz o ocenach oddziaływania na środowisko (Dz.U. z 2024 r., poz. 1112) zwanej dalej „ustawa o.o.ś.”, które mówi o tym, że: „W przypadku planowanych przedsięwzięć mogących znacząco oddziaływać na środowisko, których wyłącznym celem jest obronność i bezpieczeństwo państwa – nie wydaje się decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach, jeżeli jej wydanie miałoby niekorzystny wpływ na te cele.”

Mając na względzie kolejny art. 72 ust. 9 ustawy o.o.ś., który mówi o tym, że: „Konieczność realizacji przedsięwzięcia, o którym mowa w ust. 8, wymaga zgłoszenia regionalnemu dyrektorowi ochrony środowiska”, Zespół Kancelarii opracował wymagane zgłoszenie.

W zgłoszeniu zostały zawarte następujące informacje:

• wskazanie, że wyłącznym celem planowanego przedsięwzięcia mogącego znacząco oddziaływać na środowisko jest obronność i bezpieczeństwo państwa;
• nazwa planowanego przedsięwzięcia;
• lokalizacja planowanego przedsięwzięcia;
• kwalifikacja i opis planowanego przedsięwzięcia;
• uzasadnienie, ze wskazaniem przesłanek lub dowodów na okoliczność wykazania, że wyłącznym celem przedsięwzięcia jest obronność i bezpieczeństwo państwa;
• uzasadnienie, ze wskazaniem przesłanek lub dowodów na okoliczność wykazania, że wydanie decyzji miałoby niekorzystny wpływ na cele przedsięwzięcia.

W uzasadnieniu, ze wskazaniem przesłanek lub dowodów na okoliczność wykazania, że wyłącznym celem przedsięwzięcia jest obronność i bezpieczeństwo państwa omówiono powody zwiększenia wydajności instalacji tj. aktualną sytuację geopolityczną kraju i związane z nią możliwe zagrożenie dla bezpieczeństwa państwa, zwiększone zapotrzebowanie sił zbrojnych na materiały wybuchowe, ustawowe zobowiązania państwa w zakresie obronności, strategiczne znaczenie instalacji dla niezależności technologicznej i logistycznej.

W uzasadnieniu, ze wskazaniem przesłanek lub dowodów na okoliczność wykazania, że wydanie decyzji miałoby niekorzystny wpływ na cele przedsięwzięcia wykazano, że zastosowanie przepisów ustawy o.o.ś. związanych z uzyskiwaniem decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach przyniosłoby efekty odwrotne do zamierzonych, jeżeli chodzi o osiągnięcie założonego celu. Dodatkowo konkretnie opisano jakie czynniki spowodują niekorzystny wpływ na cel przedsięwzięcia (tj. czas przygotowywania dokumentacji środowiskowej, czas trwania postępowania administracyjnego itp.).

Zgłoszenie zostało złożone pod koniec kwietnia 2025 r. do odpowiedniego miejscowo (ze względu na lokalizację instalacji) Regionalnego Dyrektora Ochrony Środowiska (RDOŚ).

Rozpatrzenie zgłoszenia przez RDOŚ trwało 1 dzień (od dnia doręczenia zgłoszenia do organu). W odpowiedzi Regionalny Dyrektor Ochrony Środowiska zawiadomił o braku wniesienia sprzeciwu, bowiem zgodnie z art. 72 ust. 10 ustawy o.o.ś. do realizacji przedsięwzięcia można przystąpić, jeżeli w terminie 7 dni roboczych od dnia otrzymania zgłoszenia regionalny dyrektor ochrony środowiska nie wniósł, w drodze decyzji, sprzeciwu.

Uzyskane zawiadomienie RDOŚ stanowi potwierdzenie o braku konieczności uzyskania decyzji o środowiskowych uwarunkowaniach dla planowanego przedsięwzięcia i podstawę do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia zintegrowanego.

W sierpniu 2022 roku zespół Kancelarii Ekologicznej rozpoczął działania nad uzyskaniem zezwolenia na transgraniczne przemieszczanie odpadów w postaci zużytych baterii, stanowiących odpad z załącznika VIII (Lista A) Konwencji bazylejskiej tzw. odpad spoza listy.

Zadanie obejmowało przemieszczenie odpadów w łącznej ilości ponad 1 000 Mg z terenu Polski do Niemiec w ramach działalności powiązanych ze sobą Spółek. Zezwolenie było kolejną decyzją uzyskiwaną w tym samym zakresie na kolejny okres obowiązywania, a dotychczasowe przemieszczenia nie budziły zastrzeżeń organów ochrony środowiska. Mimo tego postępowanie administracyjne w tej sprawie zakończyło się dopiero w kwietniu 2025 roku.

Procedura uzyskiwania zezwolenia na transgraniczne przemieszczanie odpadów przeprowadzona została zgodnie z wymaganiami rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Z uwagi na zamiar przemieszczania odpadów z załącznika VIII (Lista A) Konwencji bazylejskiej zastosowanie miała procedura pisemnego zgłoszenia i zgody.

Pierwszym etapem uzyskania zgody na transgraniczne przemieszczanie odpadów było złożenie we wrześniu 2022 r. wniosku o nadanie numeru notyfikacyjnego, niezbędnego do ubiegania się o zezwolenie. Miesiąc później Główny Inspektorat Ochrony Środowiska nadał numer notyfikacji zgłoszenia.

Proces przygotowania wniosku wraz z niezbędnymi załącznikami trwał pół roku i obejmował:

• opracowanie dokumentu zgłoszenia transgranicznego przemieszczania odpadów zgodnie z załącznikiem IA do rozporządzenia 1013/2006;
• opracowanie dokumentu przesyłania dotyczącego transgranicznego przemieszczania odpadów zgodnie z załącznikiem IB do rozporządzenia 1013/2006;
• ustalenie treści umowy pomiędzy podmiotami uczestniczącymi w przemieszczaniu, w tym w zakresie zapewnienia odzysku odpadów;
• pozyskanie zezwolenia wstępnego dla podmiotu odpowiedzialnego za zagospodarowanie odpadów;
• określenie trasy przewozu odpadów wraz ze wskazaniem trasy alternatywnej;
• pozyskanie zezwolenia na transport odpadów na terenie Niemiec;
• pozyskanie polisy ubezpieczeniowej transportującego odpady;
• przedstawienie opisu zabezpieczenia transportu odpadów;
• przedstawienie szczegółowego opisu procesu odzysku odpadów;
• określenie sumy gwarancyjnej zgodnie z rozporządzeniem Ministra Klimatu z dnia 27 sierpnia 2020 r. w sprawie sposobu obliczania wysokości sumy gwarancyjnej (Dz. U. poz. 1472).

Z uwagi na znaczną liczbę wniosków wpływających do Generalnej Dyrekcji Ochrony Środowiska dopiero w styczniu 2024 r. Organ podjął czynności w sprawie, wzywając Wnioskodawcę do uzupełnień. Jedną z kwestii wymagających korekty było zezwolenie na transport odpadów na terenie Niemiec, które nie uwzględniało wszystkich wymaganych prawem elementów.

Proces uzyskiwania zezwolenia przez transportującego odpady był przewlekły z uwagi na skomplikowane procedury i konieczność współpracy różnych podmiotów zarówno po stronie polskiej, jak i niemieckiej. Ostatecznie dopiero w listopadzie 2024 r. uzyskano zezwolenie na transport przedmiotowych odpadów, które przedłożono w postępowaniu o wydanie zezwolenia na transgraniczne przemieszczanie odpadów.

Procedura uzyskiwania zezwolenia na transgraniczne przemieszczanie odpadów stanowi proces skomplikowany z uwagi na konieczność uzyskania szeregu różnych uzgodnień, w tym z Organem niemieckim odpowiedzialnym za przemieszczanie po stronie odbiorcy. W przedmiotowym postępowaniu łącznie aż ośmiokrotnie wnoszono uzupełnienia na wezwania różnych organów w zakresie merytorycznym i formalnym. Ponadto, z uwagi na znaczący czas rozpatrywania wniosku, aktualizacji wymagały przedłożone już wcześniej dokumenty, które w czasie trwania postępowania utraciły ważność, w tym przede wszystkim zezwolenie wstępne, polisy ubezpieczeniowe czy umowa na zagospodarowanie odpadów na terenie Niemiec.

Ostatecznie procedura uzyskiwania zezwolenia zakończyła się po blisko 30 miesiącach pozytywnym rozstrzygnięciem Głównego Inspektora Ochrony Środowiska wydanym w kwietniu 2025 r.

Transgraniczne przemieszczanie odpadów stanowi skomplikowany proces, wymagający współpracy organów administracji publicznej w krajach przeznaczenia oraz nadania odpadów,
a w poszczególnych przypadkach także krajów tranzytowych. Z uwagi na konieczność uzyskania wielu uzgodnień i przedłożenia informacji i dokumentów w szerokim zakresie procedura ta może stanowić bardzo czasochłonny etap transgranicznego przemieszczania odpadów.

Z uwagi na powyższe postępowanie w sprawie transgranicznego przemieszczania odpadów należy zainicjować ze znacznym wyprzedzeniem, uwzględniając czas niezbędny na zgromadzenie wszelkich wymaganych prawem informacji. Zadbać należy przede wszystkim o aktualność przedłożonych dokumentów w całym okresie planowanego przemieszczana.

Wiosną 2024 roku zespół Kancelarii Ekologicznej pochylił się nad sprawą dotyczącą realizacji wniosku o zmianę pozwolenia zintegrowanego dla jednej z firm branży szklarskiej. Instalację w przemyśle szklarskim obowiązują zapisy decyzji wykonawczej Komisji Europejskiej 2016/1032 z dnia 28 lutego 2012 r. ustanawiającej konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (dalej: Konkluzje BAT).

Dotychczas przedmiotową instalację obowiązywały graniczne wielkości emisji BAT-AELs z emitora odprowadzającego zanieczyszczenia z pieca szklarskiego do powietrza dla następujących substancji: pył, NOₓ wyrażane jako NO₂, SOₓ wyrażane jako SO₂, tlenek węgla, chlorowodór wyrażany jako HCl, fluorowodór wyrażany jako HF oraz suma metali: As, Co, Ni, Cd, Se, Cr(VI), Sb, Pb, Cr(III), Cu, Mn, V, Sn. Zespół Kancelarii Ekologicznej dokonał analizy wykładni prawnej i udowodnił, że przedmiotowej instalacji nie obowiązuje BAT AEL dla NOₓ wyrażanych jako NO₂, co wynika ze specyfikacji wykorzystywanego w instalacji paliwa gazowego.

W instalacji, dla której został zrealizowany wniosek o zmianę pozwolenia zintegrowanego, jako paliwo do ogrzania pieca wannowego wykorzystywany jest lokalny gaz zaazotowany z grupy Lw. Wykorzystywane paliwo gazowe nie stanowi gazu ziemnego, zdefiniowanego w  Dyrektywie 2010/75/UE z dnia 24 listopada 2010 r. w sprawie emisji przemysłowych (dalej: dyrektywa IED), a także w Rozporządzeniu z dnia 22 października 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. poz. 1860) (dalej: standardami emisyjnymi), gdzie gaz ziemny jest definiowany jako „występujący w naturalnych warunkach metan, zawierający nie więcej niż 20% (objętościowo) gazów obojętnych i innych składników”. Należy zaznaczyć, iż w Konkluzjach BAT nie zdefiniowano pojęcia gazu ziemnego, jednakże definicja taka została uwzględniona w przepisach prawa krajowego oraz wyższego rzędu przepisach prawa unijnego, co zostało wskazane powyżej oraz można uznać, iż odnosi się do instalacji analogicznej, czyli instalacji do energetycznego spalania paliw.

Paliwo gazowe wykorzystywane w przedmiotowej instalacji, zgodnie z informacjami przedstawionymi przez dostawcę gazu składa się w ponad 21% z azotu, a metan stanowi ok. 77% gazu. Zatem wykorzystywane paliwo gazowe nie spełnia wymogów dla gazu ziemnego, które zostały przedstawione w wykładni prawnej zarówno na szczeblu unijnym, jak i krajowym. Z tego względu, zgodnie z definicją przedstawioną w dyrektywie IED, a także w standardach emisyjnych, graniczne wielkości emisji dla tlenków azotu, określone w Konkluzjach BAT, nie mają zastosowania w przedmiotowej instalacji, ponieważ odnoszą się jedynie do emisji NO₂ z pieców szklarskich, w których spalany jest gaz ziemny.

Powyższe uargumentowane zostało poprzez stwierdzenie, że w przedmiotowej instalacji emisja NOₓ wynika wyłącznie z procesu spalania lokalnego paliwa gazowego (gazu zaazotowanego). Zatem wskazano, iż w pełni zasadnym jest dostrzeżenie różnicy między gazem ziemnym a gazem zaazotowanym również w przypadku wykorzystywania paliwa do energetycznego spalania w celu opalania pieca szklarskiego. Tym samym wskazano, iż graniczne wielkości emisji tlenków azotu określone w Konkluzjach BAT, odnoszą się do gazu ziemnego, który definiowany jest jako: „występujący w naturalnych warunkach metan, zawierający nie więcej niż 20% (objętościowo) gazów obojętnych i innych składników”. Zespół Kancelarii Ekologicznej zaznaczył we wniosku także fakt, że ani prowadzący instalację, ani firma odpowiedzialna za dystrybucję lokalnego gazu zaazotowanego nie mają możliwości technicznych, aby zmienić parametry gazu lub zawartość poszczególnych substancji. Podwyższona zawartość azotu N₂ wynika z uwarunkowań naturalnych wydobywanego paliwa. Parametr ten w sposób bezpośredni wpływa na wielkość emisji związków azotu, w tym tlenków azotu NOₓ, emitowanych z przedmiotowej instalacji.

Dalej wykonano obliczenia dopuszczalnej wielkości emisji NOₓ wyrażanych jako NO₂ jako emisję w kg/h i obliczoną wartość wskazano jako dopuszczalną wielkość emisji dla emitora pieca szklarskiego.

Zgodnie z przeprowadzoną przez Kancelarię Ekologiczną analizą wykładni prawnej oraz charakterystyką wykorzystywanego do opalania pieca szklarskiego paliwa gazowego uznano, że wykorzystywane przez prowadzącego instalację paliwo nie stanowi gazu ziemnego, który został zdefiniowany w dyrektywie IED, a także w standardach emisyjnych. Wykorzystywane paliwo to gaz zaazotowany, który charakteryzuje się wyższą zawartością azotu niż gaz ziemny. Tym samym graniczne wielkości emisji dla tlenków azotu, określone w Konkluzjach BAT, nie mają zastosowania w przedmiotowej instalacji, ponieważ odnoszą się jedynie do emisji NOₓ z pieców szklarskich, w których spalany jest gaz ziemny.

Powyższe stwierdzenie zostało przyjęte przez organ odpowiedzialny do wydania decyzji zmieniającej pozwolenie zintegrowane. Prowadzącego instalację nie obowiązuje już BAT AEL dla NOₓ wyrażanych jako NO₂, a dopuszczalna wielkość emisji dla tlenków azotu w pozwoleniu zintegrowanym została określona w jednostce kg/h.

Zagadnienie to szerzej zostało omówione w artykule pt. Rodzaj wykorzystywanego paliwa a graniczne wielkości emisji dla tlenków azotu – na przykładzie przemysłu szklarskiego

Zespół Kancelarii Ekologicznej opracował dla swojego klienta zgłoszenie instalacji, która nie wymaga uzyskania pozwolenia. Instalacje, dla których nie jest wymagane pozwolenie na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza, a które muszą zostać zgłoszone organowi właściwemu określa się zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów z instalacji nie wymaga pozwolenia oraz zgodnie z rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie instalacji, których eksploatacja wymaga zgłoszenia. W omawianym przypadku zastosowano przepis §1 ust. 3. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów z instalacji nie wymaga pozwolenia. Mówi on, że pozwolenia nie wymaga wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z innych niż określone w ust. 1 lub 2 rodzajów instalacji, do których nie stosuje się przepisów w sprawie standardów emisyjnych, w przypadku gdy żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny.

Zgłoszeniu podlegała instalacja do laserowej obróbki sklejki drewnianej i drewna. Wśród emitowanych substancji uwzględniono: pył (w tym pył PM10 i pył PM2,5), dwutlenek siarki, tlenki azotu oraz tlenek węgla. W wyniku przeprowadzonych obliczeń ustalono, iż ilości emitowanych zanieczyszczeń w wyniku prowadzonych procesów są niewielkie. Po przeprowadzeniu analizy w programie Operat FB, z uwzględnieniem parametrów emitorów, obliczonej emisji oraz biorąc pod uwagę aktualne tło zanieczyszczeń powietrza, udowodniono, że żadna z substancji wprowadzanych do powietrza nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu albo 10% wartości odniesienia, uśrednionych dla 1 godziny. W związku z powyższym uznano jak na wstępie, iż przedmiotowa instalacja nie wymaga pozwolenia i że należy jej objąć zgłoszeniem.

W toku postępowania administracyjnego właściwy w sprawie Starosta poinformował, iż przedmiotowa instalacja nie podlega obowiązkowi zgłoszenia, natomiast wymaga uzyskania pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza. Starosta uzasadnił swoje stanowisko wskazaniem Ministra Klimatu i Środowiska, który zauważa, że dla pyłu zawieszonego PM2,5 nie został w przepisach prawa określony dopuszczalny poziom substancji w powietrzu uśredniony dla jednej godziny ani też dla tego zanieczyszczenia nie została określona wartość odniesienia uśredniona dla jednej godziny. W związku z powyższym, nie jest możliwe, aby dla pyłu zawieszonego PM2,5 sprawdzić następujący warunek: żadna z substancji wprowadzanych do powietrza z wszystkich tych rodzajów instalacji położonych na terenie jednego zakładu nie powoduje przekroczenia 10% dopuszczalnych poziomów substancji w powietrzu uśrednionych dla 1 godziny albo 10% wartości odniesienia uśrednionych dla 1 godziny. Dla pyłu zawieszonego PM2,5 poziom dopuszczalny został określony wyłącznie dla roku kalendarzowego (okres uśredniania wyników pomiarów) w rozporządzeniu Ministra Środowiska z dnia 24 sierpnia 2012 r. w sprawie poziomów niektórych substancji w powietrzu, natomiast wartość odniesienia w ogóle nie została określona.

Starosta na podstawie stanowiska Ministerstwa Klimatu i Środowiska zaznaczył, iż jeżeli nie jest możliwy do sprawdzenia powyższy warunek, żadna z instalacji pyłotwórczych emitujących pył PM2,5 nie może podlegać zgłoszeniu na podstawie §1 ust 3. rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów z instalacji nie wymaga pozwolenia. W efekcie, właściwy w sprawie Starosta nie przyjął złożonego zgłoszenia i wniósł sprzeciw.

Na podstawie przedstawionego przypadku należy stwierdzić, że instalacje, z których emitowany jest do powietrza pył PM2,5 nie podlegają ocenie pod kątem wymagalności pozwolenia na wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza na podstawie §1 ust 3 rozporządzenia Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów z instalacji nie wymaga pozwolenia, gdyż dla tej substancji nie został określony dopuszczalny poziom ani wartość odniesienia uśrednione dla 1 godziny. Zatem tego typu instalacje zawsze będą wymagały uzyskania pozwolenia na podstawie art. 220 ust. 1 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Autorka: Natalia Kubiak, Kancelaria Ekologiczna

Wiosną 2024 roku Pan Marcin Kaźmierski opracował opinię w sprawie nielegalnego transgranicznego przemieszczenia odpadu niebezpiecznego w postaci uszkodzonego pojazdu ze Stanów Zjednoczonych. Opinia została sporządzona w oparciu o dokumenty i zdjęcia, opinię rzeczoznawcy samochodowego. Podstawę opinii stanowiły odpowiedzi na pytanie czy pojazd w dniu wwozu na teren Rzeczypospolitej Polskiej stanowił odpad niebezpieczny w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587) w związku z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1792) oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.

W wyniku przeprowadzonej kontroli interwencyjnej, Wojewódzki Inspektor Ochrony Środowiska orzekł, iż sprowadzony z USA pojazd w dniu wwozu go na teren RP stanowił odpad niebezpieczny o kodzie 16 01 04* (zużyte lub nienadające się do użytkowania pojazdy), a jego przemieszczenie nastąpiło bez wymaganego zgłoszenia i zgody Głównego Inspektora Ochrony Środowiska.

Działania kontrolne WIOŚ wykazały, iż w momencie przemieszczenia pojazdu do Polski przez kontrolowanego, pojazd był znacząco uszkodzony i posiadał dokument Salvage Certyficate wydany przez Stan Kalifornia, z którego wynikało, iż wskazany pojazd podlegał szkodzie całkowitej „total loss”. W świetle przedstawionej przez kontrolowanego dokumentacji uznano, iż przedmiotowy pojazd został zakupiony jako niesprawny, poważnie uszkodzony zarówno w dacie nabycia, jak i w dacie przemieszczenia go do Polski. W związku z tym, iż pojazd nie mógł być w tym okresie użytkowany zgodnie z jego przeznaczeniem, został uznany przez Inspektora WIOŚ jako odpad, którego przemieszczenie podlega zapisom ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Przy klasyfikacji pojazdu jako odpad o kodzie 16 01 04* wzięto pod uwagę stan wyposażenia przedmiotowego samochodu tj. silnik z filtrem oleju, układ przenoszenia napędu oraz układ zawieszenia i kierowania. Wszystkie wyżej wymienione elementy lub podzespoły zawierały wewnątrz olej silnikowy i przekładniowy, zaliczane do niebezpiecznych.

W celu rozstrzygnięcia czy przedmiotowy pojazd stanowił odpad, w tym odpad niebezpieczny, w pierwszej kolejności dokonano analizy definicji odpadu w myśl art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz.U. z 2023 r., poz. 1587), w związku z przepisami ustawy z dnia 29 czerwca 2007 r. o międzynarodowym przemieszczaniu odpadów (Dz.U. z 2020 r., poz. 1792) oraz rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów, a także orzeczenia ETS C-235/02 (ECR 2004/1B/1-01005). Pomocniczo oparto się na „Wskazówkach metodycznych Głównego Inspektoratu Ochrony Środowiska z dnia 3 kwietnia 2008 r. w sprawie uznawania pojazdów za odpad w transgranicznym przemieszczaniu odpadów”, a także na „Wytycznych Korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów”.
Autor opinii, na podstawie zgromadzonego materiału, nie mógł jednoznacznie orzec czy przedmiotowy pojazd w dniu wwozu go na teren RP stanowił lub nie stanowił odpadu. Aby to ustalić decydujące znaczenie ma moment jego sprzedaży – wola sprzedającego. W przedstawionych dokumentach było zbyt mało informacji, które pozwalały przesądzić jaka była intencja sprzedawcy w momencie sprzedaży pojazdu. W opinii wskazano, iż aby dokonać poprawnej oceny woli sprzedawcy należałoby np. ustalić i ocenić treść oferty sprzedaży przedmiotowego pojazdu, ze szczególnym uwzględnieniem opisanego w niej stanu technicznego i formalnoprawnego (z punktu widzenia obowiązujących na terytorium Stanów Zjednoczonych przepisów – prawo stanowe i prawo federalne). W odniesieniu do „Wytycznych Korespondentów Nr 9 w sprawie przemieszczania odpadów w postaci pojazdów” autor opinii wskazał, iż aby rozstrzygnąć czy przedmiotowy pojazd wymagał napraw drobnych lub czy wymagał napraw wykraczających poza naprawy drobne i ekonomicznej opłacalności naprawy na terenie Polski (co kwalifikowałoby go jako odpad), oceny winien dokonać mechanik.

Autorka: Magdalena Zachara, Kancelaria Ekologiczna

Więcej w artykule pt. Nielegalne transgraniczne przemieszczenie odpadu a import uszkodzonego pojazdu z USA

Wiosną bieżącego roku zespół Kancelarii Ekologicznej pochylił się na sprawą dotyczącą konieczności przedłużenia okresu trwania odstępstw od Konkluzji BAT dla jednej z firm branży szklarskiej. Przedmiotowy wniosek dotyczył przedłużenia udzielonego już odstępstwa dla dopuszczalnej wielkości emisji substancji.

Podstawą do sporządzenia wniosku było opracowanie „Wytyczne w zakresie odstępstw od granicznych wielkości emisyjnych dla instalacji przemysłowych wymienionych w Aneksie I Dyrektywy IED”, które zostało wydane w listopadzie 2023 roku przez zespół autorski Instytutu Badań Stosowanych Politechniki Warszawskiej na zamówienie Ministerstwa Klimatu i Środowiska (zwane dalej wytycznymi do odstępstw).

Podstawę prawną przedmiotowego wniosku stanowiła decyzja wykonawcza Komisji Europejskiej 2016/1032 z dnia 28 lutego 2012 r. ustanawiającą konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik (BAT) zgodnie z dyrektywą Parlamentu Europejskiego i Rady 2010/75/UE (dalej: Konkluzje BAT) w sprawie emisji przemysłowych, w odniesieniu do produkcji szkła oraz art. 204 ust. 2 i ust. 3 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska.

Wniosek o odstępstwo od Konkluzji BAT został napisany zgodnie z rekomendacjami zawartymi w wytycznych do odstępstw i dzielił się na poszczególne punkty:

Wyjaśnienie treści i sposobu wnioskowania o odstępstwa:

Scenariusz bazowy oznacza poziom emisji zgodnie z aktualnie obowiązującymi wymaganiami z zakresu ochrony środowiska, jakie instalacja powinna spełniać zgodnie z przepisami krajowymi. Jednak w przedmiotowym przypadku przepisy prawa nie określały dopuszczalnych poziomów emisji, z tego względu przyjęto wielkości wskazane w pozwoleniu zintegrowanym udzielonym przed wejściem w życie Konkluzji BAT. Scenariusz wnioskowany stanowi scenariusz odzwierciedlający poziom emisji, o jaki Wnioskodawca ubiega się o odstępstwo. Scenariusz BAT określa warunki pracy instalacji w pełnej zgodności z granicznymi wartościami emisji BAT AELs.

We wniosku uwzględniono planowane działania inwestycyjne, których realizacja ma na celu dostosowanie emisji z instalacji do BAT AEls, a przede wszystkim koszty poszczególnych działań (CAPEX – koszty inwestycyjne). Kolejnym elementem wniosku było określenie kosztów operacyjnych (OPEX). Koszty inwestycyjne (CAPEX) stanowią nakłady przeznaczone na zakup, utrzymanie lub ulepszenie środków trwałych zakładu, natomiast koszty operacyjne (OPEX) oznaczają koszty ponoszone w związku z codziennym działaniem przedsiębiorstwa.

Następnie określono koszty zewnętrzne i korzyści środowiskowe. Koszty zewnętrzne oznaczają koszty wynikające z emisji substancji do powietrza. Korzyści środowiskowe wynikają z wielkości emisji, która byłaby emisją unikniętą w wyniku funkcjonowania instalacji i wielkości emisji do powietrza, zgodnie ze scenariuszem BAT, w odniesieniu do scenariusza wnioskowanego. Zatem korzyści środowiskowe są równoznaczne z różnicą pomiędzy kosztami zewnętrznymi według scenariusza wnioskowanego a kosztami zewnętrznymi według scenariusza BAT.

W poszczególnych raportach EEA oraz w wytycznych do odstępstw określono wysokość kosztów zewnętrznych dla emisji poszczególnych substancji do powietrza, wyrażanych jako EUR/Mg. Przedstawiane są one jako wartość dla VOLY (ang. Value Of a Life Year) oraz VSL (ang. Value of Statistical Life). Obie metody należą do grupy metod kapitału ludzkiego bazujących na ocenie, w jakim stopniu zmiany w środowisku wpływają na dochody jednostek i społeczeństw. Jednak w wytycznych do odstępstw rekomendowane jest przyjęcie wysokości kosztów zewnętrznych, zgodnie z metodą VOLY. Korzyści środowiskowe zostały obliczone ze wzoru:

gdzie:

Kś – korzyści środowiskowe w określonej walucie

E_u – roczna uniknięta emisja substancji do powietrza

K_z – koszty zewnętrzne w EUR

EUR – kurs euro

WspK – współczynnik korygujący (zgodnie z tabelą 6 w wytycznych do odstępstw)

Po zebraniu powyższych informacji przystąpiono do obliczenia współczynnika BCR. Współczynnik BCR (ang. Benefit-Cost Ratio) oznacza współczynnik korzyści środowiskowych do zdyskontowanego strumienia kosztów przeliczonych na całkowity koszt roczny. Wyliczenie wartości współczynnika BCR dla strumienia kosztów dostosowania instalacji oraz zmonetyzowanych korzyści środowiskowych pozwala na porównanie tych dwóch wielkości i ocenę, czy spełniony jest warunek dysproporcji. Wzór na obliczenie współczynnika BCR przedstawiono poniżej:

gdzie:

Kś – korzyści środowiskowe

t – kolejny rok analizy

wsp. dyskontowy – współczynnik dyskontowy

n – liczba lat, na które wnioskowane jest odstępstwo od BAT-AELs

Dyskontowanie odzwierciedla zmianę wartości pieniądza w czasie, również zmianę wartości kosztów i korzyści w przyszłości oraz umożliwia przeliczenia wartości przyszłych kosztów i korzyści na ich wartości bieżące. Wzór na współczynnik dyskontowy przedstawiono poniżej. Jednak można także przyjąć wielkość określoną w wytycznych do odstępstw – 8%.

gdzie:

r – stopa procentowa

t – kolejny rok analizy

Wynik obliczeń współczynnika BCR został porównany ze współczynnikiem 0,7 umownie odzwierciedlającym dysproporcję między kosztami dostosowania, a korzyściami dla środowiska. Gdy współczynnik BCR jest mniejszy lub równy 0,7 (BCR<0,7 lub BCR=0,7) wówczas spełniony jest warunek nieproporcjonalności kosztów i korzyści, a odstępstwo od granicznych wielkości emisji jest uzasadnione.

W przedmiotowym przypadku współczynnik BCR był na bardzo niskim poziomie, a tym samym został spełniony warunek BCR < 0,7.

Autorka: Agata Budaj, Kancelaria Ekologiczna

Jednym z zadań Kancelarii Ekologicznej w ostatnim czasie było zgłoszenie instalacji, która nie wymaga pozwolenia na wprowadzanie gazów i pyłów do powietrza, zgodnie z Rozporządzeniem Ministra Środowiska z dnia 2 lipca 2010 r. w sprawie przypadków, w których wprowadzanie gazów lub pyłów do powietrza z instalacji nie wymaga pozwolenia (Dz. U. z 2010 r. nr 130, poz. 881).

Zgłoszeniu podlegały dwa kotły opalane gazem ziemnym, które zlokalizowane były we wspólnym obiekcie tzw. kotłowni. Każdy z kotłów charakteryzował się mocą cieplną o wysokości 1,5 MW. Ponadto zgłoszeniu podlegały również dwa kotły opalane gazem ziemnym, które zlokalizowane były we wspólnym obiekcie tzw. kotłowni. Każdy z kotłów charakteryzował się mocą cieplną o wysokości 0,516 MW.

Kotły gazowe każdy o mocy 1,5 MW zostały zaklasyfikowane jako średnie źródła spalania będące nowymi źródłami emisji. Zgodnie z powyższym podczas określania wielkości emisji wykorzystano wielkości określone w załączniku nr 5 Rozporządzenia Ministra Klimatu z dnia 24 września 2020 r. w sprawie standardów emisyjnych dla niektórych rodzajów instalacji, źródeł spalania paliw oraz urządzeń spalania lub współspalania odpadów (Dz. U. z 2020 r. poz. 1860). W myśl art. 157a ust. 1 pkt 7 ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2022 r. poz. 2556), zwanej dalej p.o.ś., kotły o mocy 0,516 MW należy interpretować jako osobne źródła, mimo że zlokalizowane są w jednym obiekcie. Z uwagi na powyższe nie sumuje się mocy dwóch kotłów w celu ustalenia, czy instalacja podlega pod standardy emisyjne. Zgodnie z rozporządzeniem kotły poniżej 1,0 MW nie podlegają pod standardy emisyjne. Do obliczeń emisji należy skorzystać ze wskaźników KOBiZE, do obliczeń wartości emisji należy wykorzystać wskaźniki emisji zanieczyszczeń ze spalania paliw dla źródeł o nominalnej mocy cieplnej do 5 MW zastosowane do automatycznego wyliczenia emisji w raporcie do Krajowej bazy za rok 2022, którą opublikował Krajowy Ośrodek Bilansowania i Zarządzania Emisjami Instytut Ochrony Środowiska Państwowy Instytut Badawczy, Warszawa styczeń 2023.

Zespół Kancelarii Ekologicznej otrzymał zaświadczenie o braku podstaw do wniesienia sprzeciwu, o których mowa w art. 152 ust 4b ustawy p.o.ś. Organ właściwy do wydania zaświadczenia zawiadomił, że w związku ze zgłoszeniem instalacji, która podlega pod standardy emisyjne, wszczyna on postępowanie z urzędu w sprawie wydania decyzji ustanawiającej wymagania w zakresie ochrony środowiska dotyczącej eksploatacji instalacji energetycznej [na podstawie art. 61 §1 ustawy z dnia 14 czerwca 1960 r. Kodeks postępowania administracyjnego (Dz. U. z 2023 r. poz. 775)].

Zadaniem Kancelarii Ekologicznej było opracowanie wytycznych do procedury przeprowadzania kontroli palenisk pod kątem przestrzegania uchwały antysmogowej i zakazu spalania odpadów zgodnie z zapisami zawartymi w Programie ochrony powietrza dla województwa małopolskiego z 2020 r.

Przygotowane wytyczne poprzedzono szczegółową analizą obowiązujących procedur przeprowadzania kontroli palenisk w 144 gminach w Małopolsce, co stanowiło 79,1% wszystkich jednostek, do których zwrócono się z zapytaniem. Wnioski z przeprowadzonych analiz zawarto w sporządzonym opracowaniu.

Opracowane wytyczne zawierały rekomendacje i zalecenia dla gmin województwa małopolskiego dotyczące procedury kontroli przestrzegania:

• zakazu spalania odpadów zawartego w art. 191 ustawy o odpadach (Dz. U. z 2020 r. poz. 797) w związku z art. 379 ustawy Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2020 r. poz. 1219)
• uchwał Sejmiku Województwa Małopolskiego przyjętych na podstawie art. 96 ustawy Prawo ochrony środowiska.

Opracowane przez Kancelarię Ekologiczną wytyczne zawierały zapisy dotyczące:

• technicznych kwestii wprowadzania procedury na terenie gminy, np. informacji o tym, w jaki sposób procedura powinna zostać przyjęta, by była zgodna z prawem i obowiązująca,
• podstawy prawnej przeprowadzenia kontroli,
• informacji o osobach uprawnionych do przeprowadzenia kontroli,
• informacji dotyczących minimalnego zakresu upoważnień potrzebnych do przeprowadzenia kontroli,
• podziału na kontrole interwencyjne i planowe,
• wskazań do wykonania poszczególnych czynności kontrolnych w zależności od zastanej sytuacji (np. podejrzenie spalania odpadów – pobór próbki popiołu, spalanie biomasy – pomiar wilgotności, przestarzały kocioł – informacja o obowiązku wymiany do roku 2026),
• wskazań dotyczących przygotowania i postępowania z protokołem z kontroli,
• wskazań do zapisów dotyczących ochrony danych osobowych w procedurze,
• wykorzystania aplikacji Ekointerwencja, zgłoszeń telefonicznych, mailowych, listownych itp.,
• wymagań i ograniczeń wynikających z sytuacji epidemiologicznej COVID-19.

Do wytycznych załączono przykładową procedurę przeprowadzania kontroli palenisk pod kątem przestrzegania uchwały antysmogowej i zakazu spalania odpadów. Procedura ta uwzględniała różne schematy rozwiązań, np. dla gminy ze strażą gminną lub międzygminną albo bez niej.

Opracowane wytyczne skonsultowano z gminami województwa małopolskiego a otrzymane uwagi dołączono do opracowania wraz z propozycją ich uwzględnienia lub nieuwzględnienia.

Wynikiem prac przeprowadzonych przez Kancelarię Ekologiczna była szczegółowa analiza stanu formalno-prawnego oraz wypracowanie wytycznych do procedury. W toku prac stworzono także następujące dokumenty:

• Propozycję brzemienia zarządzenia będącego podstawą przyjęcia procedury kontroli palenisk;
• Wzór procedury w przypadku posiadania straży gminnej;
• Wzór procedury w przypadku braku posiadania straży gminnej;
• Wzór protokołu kontroli;
• Wzór upoważnienia do przeprowadzenia kontroli;
• Wzór rejestru zgłoszeń.

Opracowanie „Wytyczne do procedury przeprowadzania kontroli palenisk pod kątem przestrzegania uchwały antysmogowej i zakazu spalania odpadów” przygotowane dla Urzędu Marszałkowskiego Województwa Małopolskiego przez Kancelarię Ekologiczną Sp. z o.o.

Autorka: Weronika Warachowska, Kancelaria Ekologiczna

Więcej w artykule pt. Podejrzenie spalania odpadów – jak przebiega kontrola palenisk?

Opracowanie sprawozdania z przeprowadzonego audytu wejścia w zakładzie produkcyjnym z branży hutniczej.

Przeanalizowano:

• stan faktyczny,
• wydane pozwolenia na korzystanie ze środowiska
• planowane działania w zakresie gospodarki odpadami, emisji zanieczyszczeń do powietrza, gospodarki wodno-ściekowej oraz emisji hałasu.

Przeprowadzono szczegółową analizę stanu formalno-prawnego, uzyskanej przez Klienta dokumentacji, wydanych pozwoleń na korzystanie ze środowiska, prowadzonej przez Klienta sprawozdawczości środowiskowej oraz stanu faktycznego zastanego na terenie zakładu.

Sprawozdanie z audytu wejścia zawiera szczegółowy opis stanu formalno-prawnego z zakresu wytwarzania i przetwarzania odpadów, gospodarowania odpadami, emisji zanieczyszczeń do powietrza, gospodarki wodno-ściekowej oraz emisji hałasu. Wskazano także odkryte podczas audytu wejścia punkty do naprawy. W podsumowującym audyt wejścia sprawozdaniu prowadzący zakład może przeczytać m.in.:

W wyniku przeprowadzonego audytu stwierdzono prawidłowe i terminowe sporządzanie dokumentacji, w tym składanie sprawozdań z zakresu wytwarzanych i przetwarzanych odpadów. Karty przekazania odpadów oraz karty ewidencji odpadów wystawiane były w sposób zgodny z zasadami.

Odpady gromadzone są w wyznaczonych miejscach magazynowania odpadów oraz w sposób niezorganizowany w miejscach niespełniających wymogów magazynowania odpadów wynikających z obowiązujących przepisów. Odpady magazynowane były nieselektywnie, w nieładzie, jak również w sposób umożliwiający przenikanie zanieczyszczeń do środowiska. Większość miejsc magazynowania oraz pojemników nie była oznakowana. Niektóre z pojemników posiadały wyraźne uszkodzenia. Pojemniki z odpadami płynnymi nie były w należyty sposób zabezpieczone przed możliwością zanieczyszczenia gleby, ziemi lub wód. Miejsca magazynowania odpadów nie były tożsame z ustalonymi w pozwoleniu zintegrowanym.

Prowadzący instalację winien kompleksowo przeanalizować tematykę gospodarowania odpadami celem uporządkowania miejsc magazynowania odpadów, ich właściwego oznakowania, zabezpieczenia przed wpływem czynników atmosferycznych oraz zweryfikowania zapisów pozwolenia zintegrowanego.

Sprawozdania o zakresie korzystania ze środowiska oraz o wysokości należnych opłat a także raport przedkładany za pośrednictwem KOBIZE zostały sporządzone właściwie i złożone terminowo.

Prowadzone pomiary kontrolne w zakresie emisji zanieczyszczeń do powietrza wskazują na dotrzymywanie warunków ustalonych w pozwoleniu zintegrowanym, wskazuje się jednak, że stężenia pyłu i tlenków azotu są wyższe niż te, które będą obowiązywały po roku 2024. Należy zatem podjąć intensywne działania w celu wyeliminowania przyszłych przekroczeń wartości dopuszczalnych lub przedłużenia odstępstwa.

Wątpliwości budzi wyłączenie poza instalację części procesów. Zagadnienie to należy odrębnie przeanalizować i podjąć decyzję co do ewentualnego objęcia pozwoleniem powyższych źródeł emisji zanieczyszczeń.

Zakład powinien w ramach monitoringu wykonywać coroczną ocenę zgodności z warunkami określonymi w pozwoleniu, a jej wyniki przekazywać do 15 marca organowi wydającemu pozwolenie oraz WIOŚ. Należy zweryfikować, czy ocena taka była wykonywana, a jej wyniki przekazywane organom oraz dopilnować, aby kolejne oceny wykonywane były należycie i terminowo.

Zagadnienia dotyczące wód opadowych i roztopowych uwzględnione są w pozwoleniu zintegrowanym. Z przedstawionej dokumentacji nie wynika jasno, czy wody opadowe i roztopowe oczyszczane są w separatorach i piaskownikach, a jeśli takowe istnieją, czy przechodzą wymagane przepisami prawa przeglądy i czyszczenia.

Niewłaściwie prowadzone magazynowanie odpadów może być przyczyną przedostawania się odcieków do kanalizacji deszczowej zmieniając tym samy charakter wód opadowych i czyniąc z nich ścieki przemysłowe, których odprowadzanie do wód jest możliwe po uprzednim uzyskaniu pozwolenia wodnoprawnego.

Ścieki socjalne i przemysłowe odprowadzane są do kanalizacji miejskiej. Odprowadzanie ścieków bytowych uwzględnione zostało w umowie z przedsiębiorstwem komunalnym, nie obejmuje ona jednak swoim zakresem ścieków przemysłowych. Podkreślić trzeba, że odprowadzanie ścieków przemysłowych do kanalizacji będącej własnością innego podmiotu wymaga również uzyskania zgody wodnoprawnej w postaci pozwolenia.

Wartości dopuszczalne dla emisji hałasu do środowiska ustalone zostały w pozwoleniu zintegrowanym. Szczegółowej analizy wymaga identyfikacja źródeł hałasu oraz ustalenie mocy akustycznej urządzeń. Należy również przyjrzeć się otoczeniu zakładu i zweryfikować prawidłowość lokalizacji terenów chronionych akustycznie.

W powyższym podsumowaniu skupiono się głównie na wymaganiach, których wypełnianie przez prowadzącego instalację budzi zastrzeżenia. Stwierdza się zatem, iż w przypadku niezapowiedzianej kontroli, wobec Zakładu i jego pracowników mogą zostać wyciągnięte konsekwencje, w postaci pociągnięcia do odpowiedzialności karnej lub administracyjnej.

Zespół Kancelarii Ekologicznej przeanalizował dokumentacje i orzecznictwo w sprawie dotyczącej kilkukrotnego porzucenia dużych ilości odpadków zwierzęcych (takich jak: kości, mostki, szyje). Została opracowana opinia przez Pana Marcina Kaźmierskiego. Podstawę opinii stanowiły odpowiedzi na pytania mające na celu ustalenie charakteru znalezionych resztek zwierzęcych oraz określenie rangi zdarzenia w świetle prawa oraz z punktu widzenia ochrony środowiska. Autor opinii jako główne źródło informacji o porzuconych odpadach wykorzystał faktury od firm zajmujących się ich odbiorem, na których przedstawiona została klasyfikacja porzuconego produktu, jego ilość oraz kategoria produktu ubocznego pochodzenia zwierzęcego. W oparciu o zgromadzone dokumenty, a także akty prawne, określono ogólny charakter porzuconych resztek zwierzęcych.

W rozumieniu art. 3 ust. 1 pkt 6 ustawy z dnia 14 grudnia 2012 r. o odpadach (Dz. U. z 2016 r. poz. 1987, 1954, z 2017 r. poz. 785, 1566) ustalono, iż pozostawione resztki poubojowe stanowią odpad. Na podstawie materiałów, takich jak zdjęcia stwierdzono, iż owe resztki, zostały pozostawione przez jednego sprawcę celowo, na co wskazywała powtarzalność zdarzenia oraz miejsca. Autor opinii, bez wyników badań laboratoryjnych, nie był w stanie jednoznacznie określić specyfiki znalezionych odpadów. Korzystając jednak z charakterystyki stworzonej przez wyspecjalizowaną firmę zajmującą się utylizacją odpadów oraz z faktu, że w momencie zlokalizowania resztki te były już w znacznym stopniu rozkładu, w postaci półpłynnej i wydzielały bardzo nieprzyjemny zapach, można było stwierdzić, iż stanowiły one odpad niebezpieczny, a ich cechy mogły powodować zagrożenie epidemiologiczne oraz mogły wywołać negatywny wpływ na stan środowiska (wód, gleb).

Wielokrotne porzucenie tak dużej ilości odpadów zwierzęcych mogło być przyczyną istotnego obniżenia jakości środowiska.

Autorka: Natalia Kubiak, Kancelaria Ekologiczna

Jednym z zadań Kancelarii Ekologicznej w ostatnim czasie było opracowanie instrukcji poboru próbek dla pracowników elektrociepłowni. Była to instrukcja dotycząca poboru próbek węgla oraz mieszaniny składającej się z żużla i popiołu. Głównym celem było proste i przejrzyste wyjaśnienie metodyki poprawnego poboru próbek, co z kolei stanowi podstawę do poprawnego przeprowadzenia ich analizy. Pobór oraz analiza próbek to podstawa procesu monitorowania i raportowania emisji dwutlenku węgla. Obowiązek przeprowadzenia monitorowania i raportowania wynika z uczestnictwa przedsiębiorstwa we wspólnotowym systemie handlu uprawnieniami do emisji. Prowadzenie dokładnego i przejrzystego monitorowania oraz wiarygodnej sprawozdawczości w zakresie gazów cieplarnianych stanowi podstawę dla prawidłowego funkcjonowania systemu, który ma zapewnić porównywalność emisji dwutlenku węgla w każdym państwie członkowskim Unii Europejskiej.

Pierwsza część instrukcji obejmowała informacje podstawowe takie jak: zakres odpowiedzialności przeprowadzenia konkretnych procedur, a także wyjaśnienie podstawowych definicji i opis urządzeń do wykonania poboru.

Podstawę merytoryczną treści instrukcji stanowiły normy: PN-G-04502:2014-11 „Węgiel kamienny i brunatny. Pobieranie i przygotowywanie próbek do badań laboratoryjnych” oraz 81/623-01 „Popioły lotne i żużle z kotłów opalanych węglem kamiennym i brunatnym. Pobieranie i przygotowanie próbek”.

Określono, jaka powinna być minimalna masa próbek, jaka powinna być ich liczba oraz z jaką częstotliwością próbki powinny być pobierane (z rozgraniczeniem na próbki pierwotne i próbki ogólne).

W instrukcji wytłumaczono także, w jaki sposób powinno tworzyć się próbki gotowe do badań laboratoryjnych, jak powinno się je przechowywać, oznaczać, pakować i transportować.

Do treści instrukcji stworzono także wzory tabel, harmonogramów i zawieszek w celu ułatwienia próbkobiorcom poprawnego poboru.

Podsumowaniem działań było szkolenie, które przeprowadziła Kancelaria Ekologiczna. Pracownicy elektrociepłowni zostali przeszkoleni z zakresu zawartego w instrukcji.

Autorka: Natalia Kubiak, Kancelaria Ekologiczna

Opracowywanie wniosków o udzielenie pozwoleń emisyjnych to jedna z podstawowych działalności Kancelarii Ekologicznej. W ostatnim czasie sporządzono wniosek o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów dla jednego z dużych zakładów zajmujących się produkcją oraz obróbką płyt drewnopochodnych. Znaczna część omawianego zakładu objęta jest pozwoleniem zintegrowanym (stanowi instalację IPPC). Wnioskiem o udzielenie pozwolenia na wytwarzanie odpadów objęto pozostałą część zakładu. Przy tworzeniu opracowania posłużono się wcześniejszą decyzją udzielającą (jeszcze wtedy) całemu zakładowi pozwolenia na wytwarzanie odpadów. Przedstawione w omawianej decyzji wnioskowane ilości odpadów przewidzianych do wytworzenia w ciągu roku pomniejszono o te, które objęte są pozwoleniem zintegrowanym, a pozostawiono te, które dotyczą instalacji objętej wnioskiem.

W styczniu 2013 roku weszła w życie nowa ustawa o odpadach, a wraz z nią zaszły także zmiany w ustawie Prawo Ochrony Środowiska. Regulacje dotyczące pozwoleń na wytwarzanie odpadów ujęto w art. 180a p.o.ś., a nie tak jak wcześniej – w ustawie o odpadach. Zaszły również zmiany w zakresie kodów odpadów objętych wnioskiem. Obecnie pozwoleniem na wytwarzanie odpadów objęte muszą być tylko te odpady, które powstają wskutek funkcjonowania instalacji objętej wnioskiem. W związku z tym, że poprzednia decyzja udzielająca zakładowi pozwolenia wydana była jeszcze na zasadach regulowanych starą ustawą o odpadach z 2001 r., obejmowała ona wszystkie odpady powstające na terenie zakładu, łącznie z takimi, które powstawały wskutek działalności pobocznych.

W związku z powyższym w nowym wniosku o wydanie pozwolenia na wytwarzanie odpadów dla zakładu produkcji oraz obróbki płyt drewnopochodnych uwzględniono tylko te odpady, które są generowane wskutek funkcjonowania konkretnej instalacji objętej wnioskiem. Pominięto – znajdujące się we wcześniejszej decyzji – odpady z grup 15 (odpady opakowaniowe; sorbenty, tkaniny do wycierania, materiały filtracyjne i ubrania ochronne nieujęte w innych grupach), 16 (odpady nieujęte w innych grupach) i 17 (odpady z budowy, remontów i demontażu obiektów budowlanych oraz infrastruktury drogowej włączając glebę i ziemię z terenów zanieczyszczonych) omówione w rozporządzeniu Ministra Środowiska w sprawie katalogu odpadów. Są to odpady powstające na terenie zakładu, ale niezwiązane bezpośrednio z funkcjonowaniem instalacji objętej danym wnioskiem.