Publikacja nowych konkluzji BAT zwykle rodzi pytania: ile mam czasu i co konkretnie muszę zmienić w instalacji oraz w pozwoleniu zintegrowanym? Polskie przepisy porządkują ten proces, wskazując obowiązki organu oraz prowadzącego instalację, a także sztywne ramy czasowe na dostosowanie. W tym artykule krok po kroku omawiam harmonogram wdrażania konkluzji BAT w Polsce.
Czym są konkluzje BAT?
Konkluzje dotyczące BAT (BAT – best available techniques) oznaczają dokument zawierający elementy dokumentu referencyjnego BAT i formułujący konkluzje dotyczące najlepszych dostępnych technik, ich opisu, informacji służących ocenie ich przydatności, poziomów emisji powiązanych z najlepszymi dostępnymi technikami, powiązanego monitoringu, powiązanych poziomów zużycia oraz, w stosownych przypadkach, odpowiednich środków remediacji terenu (art. 3 pkt 8d ustawy z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska, Dz. U. z 2025 r. poz. 647).
Jak wygląda proces wdrażania konkluzji BAT w Polsce?
Proces wdrażania konkluzji BAT rozpoczyna się z chwilą publikacji konkluzji BAT w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej. Od daty publikacji konkluzji BAT dla danej branży prowadzący instalację ma maksymalnie 4 lata na dostosowanie instalacji do wymagań określonych w konkluzjach BAT. Termin ustala organ właściwy do wydania pozwolenia i nie może on być dłuższy niż 4 lata od dnia publikacji konkluzji BAT w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej (art. 215 ust. 5 poś).
Obecnie organ właściwy do wydania pozwolenia dokonuje analizy warunków pozwolenia zintegrowanego niezwłocznie po publikacji w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej konkluzji BAT odnoszących się do głównej działalności danej instalacji, lecz nie później niż w terminie 6 miesięcy od dnia publikacji (art. 215 ust. 1 poś). Zgodnie z art. 215 ust. 2 poś organ ma obowiązek poinformowania prowadzącego instalację o rozpoczęciu analizy. W trakcie jej przeprowadzania:
- bierze pod uwagę wszystkie konkluzje BAT, które dla danego rodzaju instalacji zostały opublikowane w Dzienniku Urzędowym Unii Europejskiej od czasu wydania pozwolenia lub ostatniej analizy wydanego pozwolenia;
- może zażądać od prowadzącego instalację przedłożenia informacji, w szczególności wyników monitorowania procesów technologicznych, niezbędnych do przeprowadzenia analizy i umożliwiających ich porównanie z najlepszymi dostępnymi technikami opisanymi w odpowiednich konkluzjach BAT oraz określonymi w nich wielkościami emisji;
- dokonuje oceny zasadności udzielenia odstępstwa, o którym mowa w art. 204 ust. 2 poś.
Jeżeli analiza wykazała konieczność zmiany pozwolenia zintegrowanego w celu dostosowania do konkluzji BAT, organ niezwłocznie:
- przekazuje prowadzącemu instalację informację o konieczności dostosowania instalacji, w terminie nie dłuższym niż 4 lata od dnia publikacji konkluzji BAT, do określonych w nich wymagań;
- wzywa prowadzącego instalację do wystąpienia z wnioskiem o zmianę pozwolenia w terminie roku od dnia doręczenia wezwania, określając zakres tego wniosku mający związek ze zmianami wynikającymi z dokonanej analizy (art. 215 ust. 4 poś).
Do kiedy muszę dostosować instalację do wymagań konkluzji BAT?
Dotychczas opublikowano 22 konkluzje BAT, obejmujące różne sektory gospodarcze oraz rodzaje działalności. Poniżej zawarto najistotniejsze informacje dotyczące dotychczas opublikowanych konkluzji oraz daty, do których należy dostosować instalacje do wymagań wynikających z wejścia w życie danych konkluzji BAT.
Podsumowanie
Wdrażanie konkluzji BAT w Polsce ma jasno określoną sekwencję: publikacja w Dzienniku Urzędowym UE, analiza warunków pozwolenia zintegrowanego, a następnie – jeśli jest to konieczne – zmiana pozwolenia i dostosowanie instalacji. Przepisy wyznaczają istotne terminy, w tym obowiązek podjęcia analizy przez organ nie później niż w ciągu 6 miesięcy od publikacji oraz ramy czasowe do 4 lat na osiągnięcie zgodności z wymaganiami konkluzji BAT. W praktyce kluczowe jest szybkie zidentyfikowanie, czy publikowane konkluzje odnoszą się do głównej działalności instalacji i ewentualnie jakie wymagania będą miały zastosowanie. Im wcześniej rozpoczną się prace przygotowawcze, tym mniejsze ryzyko napięć terminowych na etapie zmiany pozwolenia.
Podstawa prawna
Ustawa z dnia 27 kwietnia 2001 r. – Prawo ochrony środowiska (Dz. U. z 2025 r. poz. 647) https://isap.sejm.gov.pl/isap.nsf/download.xsp/WDU20010620627/U/D20010627Lj.pdf
