W transgranicznym przemieszczaniu odpadów prawidłowa klasyfikacja odpadu ma kluczowe znaczenie dla wyboru właściwej procedury oraz spełnienia obowiązków formalnych. Jednym z podstawowych podziałów jest rozróżnienie na listę zieloną i listę bursztynową. To właśnie od tej kwalifikacji zależy, czy transport może odbywać się w uproszczonym trybie, czy też wymaga wcześniejszego zgłoszenia i uzyskania zgody. Dlatego prawidłowe ustalenie statusu odpadu jest jednym z najważniejszych elementów bezpiecznego planowania jego przemieszczenia.
Lista zielona – kiedy ma zastosowanie
Podstawową kwestią jest ustalenie, czy dany odpad należy do listy zielonej, czy do listy bursztynowej. Lista zielona obejmuje odpady wyszczególnione w załączniku III do rozporządzenia, które w przypadku przemieszczania w celu odzysku, podlegają ogólnemu wymogowi informowania. Nie chodzi więc wyłącznie o proste utożsamienie listy zielonej z odpadami innymi niż niebezpieczne, lecz o odpady ujęte w odpowiednim wykazie i spełniające warunki określone w przepisach.
W praktyce oznacza to, że znaczenie ma nie tylko sam kod odpadu, ale także jego rzeczywisty stan. Uproszczona procedura może mieć zastosowanie tylko wtedy, gdy odpad nie jest zanieczyszczony w stopniu, który zwiększa ryzyko związane z jego przemieszczaniem albo uniemożliwia odzysk w sposób racjonalny.
Jeżeli odpady z listy zielonej są przemieszczane w celu odzysku, stosuje się procedurę informowania. Jeżeli natomiast mają być przeznaczone do unieszkodliwienia, wymagane jest uprzednie pisemne zgłoszenie i uzyskanie zgody. Warto przy tym podkreślić, że w przypadku odpadów przeznaczonych do unieszkodliwienia procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i zgody podlegają wszystkie odpady.
Odpady zaliczane do listy zielonej zostały wyszczególnione w załączniku III do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów. Przepisy przewidują również, że w wyjątkowych przypadkach odpady z załącznika III mogą być traktowane jak odpady z załącznika IV, jeżeli wykazują właściwości niebezpieczne.
Przykładowo do listy zielonej zaliczane są odpady o kodach:
- B1010 – odpady metali i stopów metali w postaci metalicznej, nierozproszonej, np. złom żelaza i stali, miedzi, aluminium czy cynku;
- B3020 – odpady papieru, tektury i wyrobów papierniczych, np. makulatura, papier niebielony, karton falisty, gazety i podobne druki;
- B3030 – odpady tekstylne, obejmujące m.in. odpady jedwabiu, wełny, bawełny, lnu czy innych włókien tekstylnych.
Lista bursztynowa – bardziej rygorystyczne zasady
Lista bursztynowa obejmuje odpady, które zgodnie z rozporządzeniem podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody, w szczególności odpady wyszczególnione w załączniku IV. W praktyce są to przede wszystkim odpady niebezpieczne albo takie, które ze względu na swoje właściwości lub skład wymagają bardziej rygorystycznego nadzoru przy transgranicznym przemieszczaniu.
W ich przypadku transgraniczne przemieszczanie podlega procedurze pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody, niezależnie od tego, czy odpady są przemieszczane w celu odzysku, czy unieszkodliwienia.
Odpady zaliczane do listy bursztynowej zostały wyszczególnione w załączniku IV do rozporządzenia (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów.
Przykładowo do listy bursztynowej zaliczane są odpady o kodach:
- A1010 – odpady metali oraz odpady składające się ze stopów takich metali jak m.in. antymon, arsen, beryl, kadm, ołów, rtęć, selen, tellur czy tal;
- A1160 – odpady akumulatorów kwasowych, całych albo kruszonych;
- A1050 – szlamy galwaniczne, powstające np. w zakładach zajmujących się galwanizacją, chromowaniem, niklowaniem czy cynkowaniem metali.
Odpady niesklasyfikowane
Istotne jest również to, że odpady, które nie zostały ujęte ani na liście zielonej, ani na liście bursztynowej, traktowane są jako odpady niesklasyfikowane. W takim przypadku podlegają procedurze uprzedniego pisemnego zgłoszenia i uzyskania zgody na transgraniczne przemieszczenie odpadów. Dla pełnej precyzji warto dodać, że dotyczy to w szczególności odpadów przeznaczonych do odzysku, które nie zostały sklasyfikowane pod żadnym kodem w załącznikach III, IIIB, IV lub IVA.
Podstawa prawna
Rozporządzenie (WE) nr 1013/2006 Parlamentu Europejskiego i Rady z dnia 14 czerwca 2006 r. w sprawie przemieszczania odpadów https://eur-lex.europa.eu/legal-content/PL/TXT/PDF/?uri=CELEX:32006R1013
Chcesz wiedzieć więcej?
Zapraszamy do lektury materiałów na platformie szkoleniowej Akademia Przemysłu i Środowiska:
